Super User

روابط عمومی سازمان غذا و داروی اصفهان لیست محصولات ژل دست ضدعفونی که مجوز سازمان غذا و دارو را ندارند اعلام کرد.

همه ما می‌دانیم که باید میوه و سبزیجات بیشتری در برنامه غذایی خود داشته باشیم، اما چرا؟ به گفته سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای کاهش خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر سکته مغزی، بیماری‌های قلبی و تعداد زیادی از انواع سرطان، مصرف حداقل 5 واحد میوه و سبزیجات تازه در روز برای بدن ضروری است. این مقدار معادل روزانه 400 گرم میوه، سبزی و صیفی‌جات تخمین زده شده است.

متاسفانه امروزه به دلیل مشاغل کاری، بسیاری از افراد به تناسب این مقدار توجهی ندارند و خرید میوه و سبزی تازه را کاری زمان‌بر می‌دانند. به همین دلیل است که غذاهای آماده، جایگزین میوه و سبزیجات در سبد غذایی‌ آن‌ها شده است.

آیا شما این حداقل مقدار را مصرف می‌کنید؟ اگر مطمئن نیستید به دنبال سرنخ در ظاهر و عملکرد بدنتان باشید! وضعیت جسمانی شما می‌تواند جواب این سوال را بدهد. در این مقاله نشانه‌هایی از وضعیت سلامتی بررسی می‌شود که حکایت از کمبود مصرف میوه و سبزیجات دارد.

چرا باید میوه و سبزیجات بیشتری مصرف کنیم؟

میوه و سبزیجات سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند که به عملکرد بدن شما کمک می‌کنند. آن‌ها حاوی آنتی اکسیدان‌ها هستند که به محافظت از بدن در برابر مواد شیمیایی مضر کمک می‌کنند؛ همچنین فیبر، بخشی از گیاه که قابل هضم نیست اما سطح قند خون را کنترل می‌کند، کلسترول خون را پایین آورده و از یبوست جلوگیری می‌کند. برای دریافت کافی مواد معدنی و ویتامین‌های گیاهی، شما باید هر روز حداقل 5 نوع میوه و سبزیجات مختلف میل کنید.

اگر دچار این مشکلات هستید یعنی میوه و سبزیجات کافی نمی‌خورید!
1.اگر مو و ناخن‌های شکننده‌ای دارید
بیوتین همان ویتامین B7 است که در انواع میوه‌ها و سبزیجات از جمله اسفناج ، کلم بروکلی، گل کلم و موز یافت می‌شود. کمبود بیوتین می‌تواند باعث نازک شدن یا شکستن موها و ناخن‌ها شود. بیوتین به تبدیل غذا به انرژی و تقویت مو و ناخن شما کمک می‌کند. از دیگر علائم کمبود این ویتامین در بدن می‌توان به خستگی مزمن، دردهای عضلانی، گرفتگی و مور مور شدن دست و پا اشاره کرد.

2.لثه‌های نازک و حساس دارید
دلایل زیادی وجود دارد که باعث خونریزی لثه می‌شود، یکی آن‌ها کمبود ویتامین C است. جالب است که بدانید بدن شما ویتامین C را درست نمی‌کند، بنابراین باید مطمئن شوید که به میزان کافی آن را از رژیم غذایی خود دریافت می‌کنید.

مهم‌ترین ویژگی ویتامین C این است که به حفظ سیستم ایمنی بدن کمک کرده و از آسیب به سلول جلوگیری می‌کند. این ویتامین در بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شود، بنابراین اطمینان حاصل کنید که حداقل روزانه 2 بخش از میوه و سبزیجات را برای تأمین نیازهای ویتامین C خود مصرف کنید.

3.ضعف بینایی در تاریکی
از قدیم افسانه‌های در مورد ارتباط هویج و بینایی وجود داشته اما آیا هویج واقعاً به دید در تاریکی به ما کمک می‌کند؟ هویج سرشار از ویتامین A است که رنگدانه موجود در شبکیه چشم را تولید می‌کند و به قدرت بینایی شما در تاریکی کمک می‌کند. اگر به اندازه کافی ویتامین A دریافت نکردید ، دیدن در نور کم برایتان دشوار است. می توانید ویتامین A را از سبزیجات دارای برگ تیره و سبزیجات با رنگ نارنجی یا زرد دریافت کنید.

4.دچار یبوست می‌شوید
یبوست می‌تواند به دلیل کمبود فیبر در رژیم غذایی ایجاد شود. افراد بالغ به حداقل 18 گرم فیبر در روز نیاز دارند؛ اما مطالعات نشان می‌دهد که یک فرد به طور متوسط فقط روزانه 12 گرم فیبر مصرف می‌کند. فیبر به عملکرد درست روده‌ها کمک می‌کند. اگر زیاد دچار یبوست می‌شوید، ممکن است لازم باشد میوه و سبزیجات دارای فیبر بیشتری را به رژیم غذایی خود اضافه کنید.میوه و سبزیجاتی نظیر کنگر فرنگی، تمشک، سیب، موز، انبه، هویج، چغندر و سوئیس چارد منبع غنی فیبر هستند.

5.کمبود انرژی و احساس خستگی
اگر رژیم شما فاقد ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری باشد، می‌تواند بر روحیه شما تأثیر بگذارد. مطالعات نشان می‌دهد که هر چه میوه و سبزیجات بیشتری بخورید، از نظر جسمی و روحی نیز احساس بهتری خواهید داشت.

اگر احساس کمبود انرژی دارید، اضافه کردن بیشتر میوه و سبزیجات به رژیم غذایی شما می‌تواند کمک کننده باشد؛ علاوه بر آن حتما به پزشک مراجعه کنید تا بتواند علت علائم شما را تشخیص دهد و شما را راهنمایی کند که چگونه روحیه خود را مدیریت کنید یا بهبود دهید.

چگونه مقدار بیشتری میوه و سبزیجات در رژیم غذایی خود بگنجانیم؟
روش‌های ساده زیادی برای مصرف بیشتر میوه و سبزیجات در رژیم غذایی وجود دارد. می‌توانید میان وعده‌های ناسالم را با یک تکه میوه فصلی جایگزین کنید، مقدار بیشتری سبزیجات به شام اضافه کنید یا با صبحانه مقداری میوه میل کنید. اگر فرصت کافی برای خرید حضوری ندارید، خرید آنلاین میوه و سبزیجات را امتحان کنید.

آبمیوه‌های طبیعی بنوشید. نوشیدن یک لیوان آبمیوه 150 میلی لیتری در روز، به تکمیل 5 واحد مورد نیاز در روز کمک می‌کند، اما به یاد داشته باشید که حتی اگر چند لیوان آبمیوه مصرف کنید، فقط به عنوان 1 واحد میوه شمارش می‌شود. این امر به این دلیل است که آبمیوه در مقایسه با یک قطعه میوه، قند و فیبر کم تری دارد؛ بنابراین مزایایی را که یک تکه میوه دارد را ارائه نمی‌دهد.

چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 ساعت 08:34

کرونا سلول‌های روده را آلوده می‌کند

محققان دریافتند کروناویروس عامل بیماری کووید۱۹ می تواند سلول های روده را آلوده کرده و در آنجا تکثیر شود.
محققان دانشگاه آراسموس و دانشگاه ماستریخت هلند با استفاده از پیشرفته‌ترین مدل‌های کشت سلولی روده انسان، ویروس را با موفقیت در محیط آزمایشگاه تکثیر کرده و واکنش سلول‌ها به ویروس را تحت نظر قرار دادند و بدین ترتیب یک مدل جدید کشت سلولی را برای مطالعه COVID-۱۹ ارائه کردند.

این یافته‌ها می‌تواند توضیح دهنده علت این موضوع باشد که در حدود یک سوم از بیماران مبتلا به کووید ۱۹ دچار علائم گوارشی نظیر اسهال می‌شوند و اینکه این ویروس غالباً در نمونه‌های مدفوع قابل تشخیص است.

بیماران مبتلا به کووید ۱۹ دارای علائم گوناگونی مرتبط با اعضای تنفسی نظیر سرفه، خس خس سینه، تنگی نفس و تب هستند. یک سوم بیماران علائم گوارشی نظیر اسهال و تهوع را نیز تجربه می‌کنند.

بعلاوه این ویروس تا مدت‌ها بعد از برطرف شدن علائم تنفسی در مدفوع انسان قابل شناسایی است. این مسئله بیانگر این موضوع است که ویروس از طریق راهی موسوم به «انتقال دهان-مدفوع» هم قابل انتقال است.

به گفته محققان، شواهد این مطالعه حاکی از آن است که کروناویروس می‌تواند در سلول‌های دستگاه گوارش تکثیر شود اما هنوز مشخص نیست که آیا وجود این ویروس در بیماران مبتلا به کروناویروس در انتقال این بیماری نقش دارد. محققان بر انجام مطالعات دقیق‌تر در این زمینه تاکید دارند.

 

منبع: مهر

به گفته محققان، در صورت وجود سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ، غربالگری از سن ۴۰ سالگی می تواند به پیشگیری از ابتلا به این بیماری و یا تشخیص زودهنگام آن در مراحل اولیه کمک کند.

به گزارش خبرنگار مهر، در این مطالعه محققان دانشگاه کالیفرنیا حدود ۲۵۰۰ بیماری که در دهه ۴۰ سال عمرشان مبتلا به سرطان روده بزرگ تشخیص داده شده بودند را بررسی کردند.

دکتر «سمیر گوپتا» سرپرست تیم تحقیق، در این باره می‌گوید: «سرطان روده بزرگ دومین سرطان کُشنده در ایالات متحده است و نرخ این بیماری در افراد بزرگسال کمتر از ۵۰ سال در حال افزایش است.»

حدود یک چهارم این افراد یکی از اعضای درجه یک خانواده شأن، یعنی خواهر و برادر یا والدین شأن، هم مبتلا به چنین بیماری شده بودند. انجمن سرطان آمریکا توصیه می‌کند این گروه از افراد بهتر است از سن ۴۰ سالگی غربالگری با کولونوسکوپی یا آزمایش مدفوع را آغاز نمایند.

نتایج مطالعه نشان داد بیش از ۹۸ درصد افراد غربالگری زودهنگام را آغاز نکرده بودند و از این رو بیماری شأن در مراحل پیشرفته شناسایی شده بود.

چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 ساعت 08:33

روزه‌داری احتمال بروز سرطان را کاهش می‌دهد

رییس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و یکی از اعضای هیات علمی این دانشگاه در مقاله‌ای تاکید کردند: بیماری‌های متابولیک مانند دیابت و چربی بالا با روزه داری کنترل شده و احتمال بروز سرطان کاهش می‌یابد.

روزه برای پیشگیری و کاهش آثار عوارض بیماری متابولیک مناسب است اما برخی از بیماران دیابتی مانند افرادی که انسولین تزریق می‌ کنند و وضعیت متابولیکی ناپایدار دارند، باید با مشورت پزشک خود اقدام به روزه داری کنند.

نتایج پژوهش های دکتر محمد اسماعیل اکبری رییس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دکتر عطیه اکبری عضو هیات علمی این دانشگاه در قالب مقاله ای منتشر شده، نشان می دهد که سندرم متابولیک یا بیماری هایی مانند دیابت، چربی بالا، فشار خون بالا و چاقی که در ایجاد سرطان سهم مهمی دارند با روزه داری کنترل می شوند.

در این مقاله علمی بیان شده است: مواد سمی که مثلاً در استعمال دخانیات، مانند قلیان، تریاک و سیگار به بدن وارد می شوند یا مواد سمی که در محیط های شغلی و زندگی وجود دارند؛ همچون موادی که در رنگرزی ها و نقاشی ها حاصل می شوند قادرند ژن های سرطانزا را تحریک کرده و از فعالیت ژن های پیشگیری کننده سرطان جلوگیری کنند و احتمال بروز سرطان را افزایش دهند.

براساس این مقاله علمی دفع سموم و مواد زاید از سلول ها در روزه داری های دوره ای افزایش یافته و متابولیسم سلولی بهبود می یابد.

در این مقاله تاکید شده است: اختلال در متابولیسم سلولی و جمع شدن مواد زائد سلولی که عملکرد سلول را مختل می کند موجب پیری زودرس می شود، مکانیسمی که در روزه داری اصلاح شده و می تواند به خوبی از آن پیشگیری نماید.

این دو محقق در این مقاله خاطرنشان کرده اند: پیری سلولی یکی از روش های تغییر عملکرد سلول به سوی سرطانی می باشد. عوامل روانی مثل استرس های مزمن و اختلالات روانشناختی، مانند یأس، تکبر، حسد هم موجب تغییرات سلولی شده و احتمال بروز سرطان را بیشتر می کنند. این عوامل خلقی، روانی اجتماعی و معنوی هم در روزه داری دچار تغییرات مثبت می شوند.

طبق این مقاله سرطان ها تنها با تغییرات ماهیت عملکرد ژن ها در افراد بالغ پیدا نمی شوند؛ زیرا ما شاهد سرطان در افراد جوان و حتی کودکان هستیم که فرصت مواجهه کافی با مواد سرطان زا را نداشته اند؛ در این موارد نیز همان عوامل ژنومی دخالت دارند ولی با مکانیسم های متفاوتی می باشد؛ بدین معنی که عوامل سرطان زا (روان شناختی، سموم، مواد زاید، بیماری های متابولیک) در یک انسان باعث تغییر دستورالعمل های ژن ها می شود که ممکن است در آن بیمار باعث بروز سرطان نگردد؛ اما این اطلاعات در ساختارهای ژنومیک انسان ذخیره می شود و با ایجاد متیلاسیون و هیستونیزاسیون در قالب نظام اپی ژنتیک به نسل های بعدی منتقل می شود، و این مسئولیت انسان را برای محافظت از خود و آیندگان بیشتر می کند.

براساس این مقاله علمی با افزایش وزن بدن چربی اضافه در داخل سلول ها ذخیره و باعث کاهش حساسیت سلولها به انسولین خون می شود؛ در نتیجه افزایش غلظت انسولین خطر سرطان را بالا می برد. استروژن و پروژسترون در غلظت های بیشتر از حد طبیعی با سرطان پستان مرتبط اند.

در این مقاله تاکید شده است: چاقی با افزایش بافت چربی که محل ترشح اصلی استروژن در زنان یائسه است، مقادیر بیشتری از این هورمون را وارد خون می کند و خطر سرطان پستان را افزایش می دهد.

این اساتید دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این مقاله علمی یادآور شده اند: اضافه وزن باعث ایجاد حالتهای التهابی مزمن در بدن و تولید رادیکالهای آزاد می شود که خطر سرطان را افزایش می دهد. فاکتور IGF-۱ که با تغییرات متابولیسم سلولی در ایجاد سرطان موثر است در طی روزه داری کاهش می یابد که باعث محافظت سلولی، کاهش بیماری ها و در نتیجه زنده ماندن می شود.

بر اساس این مقاله تغذیه سلولی بدین معنی که سلولهای طبیعی بدن تغذیه اصلی خود را از گلوکز تامین می کنند و سلولهای سرطانی هم همین ماده غذایی را مصرف می کنند، منتها با ظرفیتی گاهی تا ۲۵ برابر یک سلول طبیعی، به همین جهت اگر محدودیت مصرف کالری ایجاد گردد؛ مثلا روزه داری دوره ای یا متناوب داشته باشیم با کاهش مصرف کالری حتی در حدود ۴۰ درصد میزان گلوکز مورد نیاز سلولهای سرطان تأمین نشده و سلولها محکوم به مرگ می شوند که یکی از مزایای روزه داری برای پیشگیری از بروز سرطان همین روش است.

در این مقاله علمی تاکید شده است: همچنین مواد رادیواکتیو می تواند متابولیسم سلولی را مختل کند و فعالیت غیر طبیعی سلول را سبب شود، این مواد باعث انحراف عملکرد بعضی از ژن های درون هسته سلول شده و آنها را وادار به فرمان های غیرطبیعی تکثیر سلول و در پی آن ایجاد سرطان می کند.

شاید بتوان گفت که شناخته‌ شده‌ترین علامت و نشانه سرطان سینه وجود یک توده یا برآمدگی در بافت سینه است. با اینکه خیلی از خانم ها بعد از پیدا شدن توده در سینه هایشان به پزشک مراجعه می کنند اما هر خانمی باید از تمام تغییرات غیر طبیعی سینه و نوک سینه آگاه باشد و با علائم سرطان سینه آشنا باشد.
انواع مختلف سرطان سینه علائم مرتبط با خودشان را دارند. به عنوان مثال سرطان تهاجمی مجاری شیری (IDC)که در مجرای شیر ایجاد می شود باعث تشکیل یک توده قابل لمس و متمایز در سینه می شود. سرطان تهاجمی لوبولار (ILC) که در غدد تولید کننده شیر ایجاد می شود با ضخیم شدن بافت سینه همراه است.

علائم تومورهای سینه در افراد مختلف متفاوت است. برخی از اولین علائم هشدار دهنده سرطان سینه عبارتند از:

تغییرات پوستی مثل تورم، قرمزی یا سایر تفاوت های قابل مشاهده در یک یا هر دو سینه
افزایش اندازه یا تغییر شکل سینه ها
تغییر در ظاهر نوک یک یا هر دو سینه
ترشحات غیر شیری از نوک سینه
درد عمومی در هر قسمت از سینه
توده یا گره هایی که روی سینه یا داخل آن احساس می شوند
علائم اختصاصی تر برای سرطان سینه تهاجمی عبارتند از:

خارش یا تحریک سینه
تغییر رنگ پوست سینه
افزایش اندازه یا شکل سینه (در مدت زمان کوتاه)
احساس تغییر هنگام لمس بافت سینه (ممکن است بافت سینه سفت و سخت یا لطیف و گرم به نظر برسد)
لایه برداری یا پوسته پوسته شدن نوک سینه
ضخیم شدن سینه
قرمزی یا سوراخ سوراخ شدن پوست سینه ( پوست پرتقالی شدن سینه)
البته ذکر این نکته مهم است که در برخی موارد سایر بیماری های خوش خیم سینه هم می توانند این علائم را ایجاد کنند. به عنوان مثال تغییر بافت پوست سینه ممکن است به دلیل ابتلا به یک بیماری پوستی مثل اگزما ایجاد شود و یا تورم غدد لنفاوی نیز به دلیل ابتلا به عفونت سینه یا بیماریهای غیر مرتبط با سرطان رخ بدهد. به هر حال با مراجعه به پزشک می توانید مطمئن شوید که این تغییرات جای نگرانی دارند یا خیر.

 

علائم و نشانه های سرطان سینه تهاجمی
سرطان سینه تهاجمی با علائم و نشانه های زیر همراه است:

توده یا برآمدگی در سینه
تورم همه سینه یا بخشی از آن حتی اگر توده ای احساس نشود
تحریکات یا فرورفتگی های پوستی در سینه
جمع شدن نوک سینه به سمت داخل
قرمز شدن نوک یا پوست سینه و یا پوسته پوسته شدن و ضخیم شدن آن
ترشحات نوک سینه
تورم یا ایجاد توده در غدد لنفاوی زیر بغل
علائم سرطان سینه مجرایی
سرطان داکتال (مجرایی) درجا (DCIS) هیچ علامت خاصی ایجاد نمی کند. در موارد نادری ممکن است فرد وجود توده در سینه را احساس کند یا ترشح نوک سینه داشته باشد. با این حال بیشتر موارد ابتلا به این نوع سرطان با ماموگرافی تشخیص داده میشود.

علائم سرطان لوبولار
سرطان لوبولار درجا (LCIS) علامتی ایجاد نمی کند و با ماموگرافی هم قابل مشاهده و تشخیص نیست. این نوع سرطان معمولا در شرایطی کشف می شود که پزشک به دلایل دیگری مثل بررسی توده های غیر مرتبط با سینه، بیوپسی سینه انجام می دهد. اگر فرد به LCIS مبتلا باشد سلول های سینه زیر میکروسکوپ به شکل غیر طبیعی مشاهده می شوند.

علائم سرطان پستان التهابی
برخلاف سایر انواع سرطان های سینه، سرطان سینه التهابی (IBC) به ندرت باعث ایجاد توده در سینه میشود و ممکن است در ماموگرافی هم مشاهده نشود. علائم سرطان سینه التهابی شامل موارد زیر می شود:

قرمزی، تورم و خارش دار شدن پوست سینه
سوراخ سوراخ شدن یا پوست پرتقالی شدن سینه
احساس سنگینی، سوزش و یا درد در یک سینه
بزرگتر شدن یکی از سینه ها نسبت به دیگری که کاملاً مشخص است
فرو رفتن و جمع شدن نوک سینه به سمت داخل
عدم احساس توده هنگام خودآزمایی سینه
متورم شدن غدد لنفاوی زیر بغل یا نزدیک ترقوه
برطرف نشدن علائم بعد از مصرف یک دوره آنتی بیوتیک
برخلاف سایه سرطان های سینه، سرطان سینه التهابی معمولا باعث ایجاد توده مشخصی در سینه نمی شود. بنابراین، خودآزمایی سینه، معاینات بالینی سینه و حتی ماموگرافی نیز ممکن است این نوع سرطان را تشخیص ندهند. علاوه بر این سرطان التهابی سینه ممکن است در سونو گرافی نیز مشاهده نشود. اما تغییرات سطح سینه که ناشی از سرطان سینه التهابی هستند با چشم غیر مسلح قابل مشاهده اند.

علائم سرطان سینه التهابی

معمولا علائم سرطان سینه التهابی به آهستگی بروز می‌کنند و بیماری به سرعت می تواند در بدن پیشرفت کند بنابراین هر نوع تغییر ناگهانی در بافت یا ظاهر سینه باید فورا به پزشک اطلاع داده شود. در خانم هایی که باردار یا شیرده هستند قرمزی، تورم، خارش و درد اغلب علائم عفونت سینه است که با مصرف آنتی بیوتیک برطرف می شوند. اما اگر باردار یا شیرده نیستید و این علائم را تجربه کرده‌اید، پزشک حتما باید شما را از نظر ابتلا به سرطان سینه التهابی بررسی کند.

نشانه های سرطان سینه متاستاتیک
علائم سرطان سینه متاستاتیک به مرحله آن و بخشی از بدن که سرطان در آن گسترش یافته است بستگی دارد. برخی اوقات ممکن است سرطان متاستاتیک علامتی نداشته باشد.

اگر قفسه سینه آسیب دیده باشد علائم آن شامل درد و ترشح نوک سینه، احساس توده یا سفت شدن سینه یا زیر بغل می باشد.
در صورت آسیب دیدگی استخوان ها درد، شکستگی، یبوست و یا کاهش هوشیاری به دلیل افزایش میزان کلسیم بروز می کند.
اگر تومورها در ریه پخش شده باشند علائمی مثل تنگی نفس یا مشکلات تنفسی، سرفه، درد قفسه سینه و یا خستگی شدید ایجاد می شود.
در صورت درگیر شدن کبد علائم آن شامل حالت تهوع، خستگی شدید، بزرگ شدن شکم، ورم دست و پا، زردی و خارش پوست هستند.
اگر تومورهای سرطان سینه به مغز یا نخاع برسند علائمی مثل درد، گیجی، از دست دادن حافظه، تاری دید یا دوبینی، مشکلات گفتاری، تشنج و مشکلات حرکتی ایجاد می کنند.

علائم سرطان پاپیلاری سینه
با اینکه در ظاهر ممکن سرطان پاپیلاری وجود نداشته باشد اما یک ماموگرافی روتین می‌تواند پیشرفت آن را تشخیص بدهد. در افرادی که علائم مرتبط با این نوع سرطان را تجربه می کنند موارد زیر رایج است:

توده: سرطان پاپیلاری اغلب به صورت کیست یا توده ای به اندازه 2 تا 3 سانتی متر تشخیص داده می شود. این توده ممکن است هنگام انجام معاینات خودآزمایی سینه با لمس دست خود فرد احساس شود.
ترشحات نوک سینه: حدود۵۰ درصد از سرطان های پاپیلاری سینه در ناحیه زیر نوک سینه تشکیل می شوند. بنابراین این نوع سرطان ترشحات خونی نوک سینه ایجاد می کند.

علائم سرطان سینه سه گانه منفی
با اینکه سرطان سینه سه گانه منفی با انواع دیگر سرطان های سینه متفاوت نیست اما چندین ویژگی منحصر به فرد دارد که عبارتند از:

وضعیت گیرنده: در این شرایط تست هایی که گیرنده های استروژن، پروژسترون و HER2 را تشخیص می دهند منفی خواهند بود. این مسئله به این معنی است که هورمون درمانی که یکی از روش های رایج برای درمان سرطان سینه است در درمان سرطان سه گانه منفی موثر نیست. بنابراین گزینه های درمانی سرطان سینه سه گانه منفی شامل شیمی درمانی، درمان هدفمند و پرتو درمانی خواهند بود.
تهاجمی تر بودن: در مقایسه با سایر انواع سرطان های سینه، سرطان سینه سه گانه منفی تمایل بیشتری به گسترش و عود پس از درمان دارد. خطر این مسئله بعد از گذشت چند سال از درمان کاهش پیدا می کند.
نوع و درجه سلول ها: سلول های سرطان سه گانه منفی به سلول های بازال که مجاری سینه را پوشش می‌ دهند شبیه هستند.علاوه بر این، سلول های این نوع سرطان در درجات بالاتری قرار دارند به این معنی که شبیه به سلول های طبیعی و سالم نیستند.


علائم سرطان سینه در مردان

علائم سرطان سینه در مردان شبیه به همان چیزی است که در خانم ها اتفاق می افتد و شامل موارد زیر می شود:

توده های سینه که معمولاً بدون درد هستند
ضخیم و سفت شدن بافت سینه
تغییرات نوک سینه مثل فرورفتگی، قرمزی و یا جمع شدگی
ترشح مایعات از نوک سینه


چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 ساعت 08:31

نابود کردن تومورهای مغزی با داروی اسکیزوفرنی

پژوهشگران "مرکز جامع سرطان جانسون دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس"(UCLA Jonsson Comprehensive Cancer Center) آمریکا در مطالعه اخیرشان اظهار کرده‌اند می‌توان تومورهای مغز را با استفاده از داروهای بیماری اسکیزوفرنی همراه با پرتو درمانی از بین برد.

به گزارش ایسنا، تیمی از محققان مرکز جامع سرطان جانسون کشف کرده‌اند که استفاده از دارویی که بیشتر برای اسکیزوفرنی استفاده می‌شود در کنار پرتودرمانی به معالجه بهتر گلیوبلاستوما، یکی از کشنده‌ترین و تهاجمی‌ترین تومورهای مغزی کمک می‌کند. محققان آمریکایی پس از انجام این کار بر روی موش‌ها نتایج امیدوار کننده‌ای را مشاهده کردند و قرار است آزمایش‌های بالینی انسانی را نیز از تابستان آغاز کنند.

گلیوبلاستوم مولتی‌فرم(Glioblastoma multiforme) یا GBM یا گلیوبلاستوما شایع‌ترین تومور بدخیم اولیه سیستم عصبی مرکزی است که در نخاع یا مغز بروز می‌کند. منشا تومور سلول‌های آستروسیت (نوعی یاخته گلیال) است.

آنچه محققان طی این مطالعه دریافتند این است که ترکیب پرتودرمانی با داروی "تری فلوپرازین"(Trifluoperazine) که برای بیماری اسکیزوفرنی مورد استفاده قرار می‌گیرد، سلول‌های گلیوبلاستوما را مورد هدف قرار می‌دهد و به غلبه بر مقاومت در برابر درمان که معمولاً در این نوع سرطان تهاجمی مغز اتفاق می‌افتد، کمک می‌کند. به طور معمول، امید به زندگی بیماران مبتلا به این نوع سرطان تنها ۱۲ تا ۱۸ ماه پس از تشخیص این بیماری است. پرتودرمانی معمولاً یکی از مؤثرترین روش‌های درمانی علیه سرطان است، با این وجود در گلیوبلاستوما سلول‌های توموری اغلب در برابر اشعه مقاوم هستند.

دکتر "فرانک پاژونک"(Frank Pajonk) استاد ارشد این مطالعه گفت: در حالی که پرتودرمانی یکی از معدود روش‌های درمانی است که بقای بیماران گلیوبلاستوما را طولانی‌تر می‌کند، اما پرتودرمانی به تنهایی تاثیر بسیار کمی در درمان این بیماری دارد زیرا ما با تومورهای بسیار تهاجمی سروکار داریم. داروی تری فلوپرازین به خودی خود کار چندانی نمی‌کند اما هنگامی که با پرتودرمانی ترکیب می‌شود عملکرد بسیار موثری خواهد داشت. نکته مهم این است که این دارو سلول‌ها را در معرض پرتوها حساس نمی‌کند بلکه از ایجاد سلول‌های بنیادی گلیومای مقاوم جلوگیری می‌کند.

این محققان روش خود را بر روی موش‌ها آزمایش کردند و دریافتند در هنگام استفاده از این ترکیب(پرتو درمانی همراه با داروی تری فلوپرازین) رشد تومورها بطور چشمگیری کاهش می‌یابد و عمر موش‌ها طولانی‌تر می‌شود. این درمان میزان بقای موش‌ها را تا ۱۰۰ درصد به بیش از ۲۰۰ روز افزایش داد و این در حالی است که این میزان در هنگام استفاده تکی از پرتودرمانی تنها ۶۷.۷ درصد است.

این تیم تصمیم دارد تابستان امسال آزمایش‌های بالینی انسانی خود را آغاز کند."لیا نیمفو"(Leia Nghiemphu) یکی از پژوهشگران این مطالعه در انتها گفت: گام بعدی این است که ببینیم آیا می‌توانیم این مقاومت در برابر اشعه را در انسان متوقف کنیم یا خیر.

یافته‌های این مطالعه در مجله "Proceedings of the National Academy of Sciences" منتشر شد.

چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 ساعت 08:30

این توصیه های ضد سرطانی را جدی بگیرید

لازم است افراد سیگاری؛سیگار را ترک کنند:
کشیدن سیگار نه تنها می‌‌تواند احتمال ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهد، بلکه سبب ابتلا به سرطان دهان، کلیه و پانکراس (لوزالمعده) نیز می‌شود. بنابر این اگر آماده نیستید که سیگار را برای همیشه ترک کنید، حداقل میزان مصرف خود را کاهش دهید تا خطر ابتلا به انواع سرطان‌ها کاهش یابد.

 

مصرف غلات را افزایش دهید:

مصرف ۲ واحد یا بیشتر غلات غنی و کامل در طول روز می‌‌تواند تا ۴۰ درصد احتمال ابتلا به سرطان پانکراس و ۵۰درصد احتمال ابتلا به سرطان پستان را کاهش دهد. بررسی‌‌ها همچنین حاکی از این موضوع است که فیبر موجود در غلات می‌‌تواند از شما دربرابر ابتلا به سرطان کولورکتال حفاظت کند.

 

وزنتان را پایین بیاورید:
ثابت شده که بین اضافه وزن و ابتلا به ۶ نوع سرطان متفاوت از جمله سرطان سینه و کولون (روده) رابطه نزدیکی وجود دارد. در ضمن جالب است بدانید افراد چاقی که به سرطان مبتلا می‌شوند، کمتر از سایرین به درمان‌ها جواب می‌‌دهند.

 

ورزش کنید:
ورزش کردن نه تنها به کنترل وزن، بلکه به پیشگیری از ابتلا به انواع سرطان‌‌ها هم کمک می‌کند، حتی تا حدی می‌تواند برای افرادی که نمی‌‌توانند سیگارشان را ترک کنند هم مفید باشد.

مصرف آنتی‌‌اکسیدان‌ها را افزایش دهید: مصرف میوه و سبزیجات نه تنها به کنترل وزن کمک می‌کند، بلکه به دلیل فیتوکمیکال‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هایی که دارند می‌‌توانند از ابتلای فرد به سرطان هم پیشگیری کنند.

 

سیر بخورید:
اگرچه مصرف سیر و پیاز باعث ایجاد بوی بد دهان می‌شود، اما تحقیقات نشان می‌دهد سبزیجات این خانواده می‌تواند احتمال ابتلا به سرطان مغز استخوان، تخمدان، کلیه‌ و… را کاهش دهد.

از پوست خود در برابر آفتاب محافظت کنید: مواجهه طولانی ‌مدت با نور آفتاب می‌‌تواند احتمال ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد. برخلاف تصورات عمومی، برنزه کردن چه به روش طبیعی و چه سولاریوم بی‌‌خطر نیست. سعی کنید هر زمان از منزل خارج می‌شوید، ضدآفتاب با SPF مناسب استفاده کنید و اگر برای طولانی مدت بیرون می‌‌مانید، عرق کردید یا به شنا رفتید، هر چند ساعت یکبار کرم خود را تجدید کنید.

 

تخم‌مرغ بخورید:
بررسی‌های اخیر پژوهشگران نشان می‌دهد مصرف تخم‌مرغ می‌تواند از ابتلا به سرطان سینه پیشگیری کند. محققان می‌‌گویند زنانی که در هفته ۶ عدد تخم‌‌مرغ مصرف می‌‌کنند، ۴۴درصد در مقایسه با زنانی که ۲ عدد یا مقدار کمتری در هفته تخم ‌مرغ می‌‌خورند، کمتر به سرطان سینه مبتلا می‌شوند. دلیل این موضوع نیز وجود ماده‌ای به نام کولین در زرده تخم ‌مرغ است.

 

ویتامین D مصرف کنید:
درست است که مصرف این ویتامین نمی‌‌تواند از ابتلا به همه سرطان‌‌ها پیشگیری کند، اما طبق بررسی‌ها می‌‌تواند احتمال ابتلا به سرطان سینه و کولون را کاهش دهد. ویتامین D در نور آفتاب و برخی ماهی‌های چرب وجود دارد.

چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 ساعت 08:28

۱۵ نشانه سرطان را بشناسید

۱۵ مورد از متداول‌ترین علائم سرطان که باید حتما جدی گرفته شوند را بهتر بشناسید.

بیشتر دردها دلیل وجود سرطان نیستند. دردهایی که مداوم هستند و به دلایل نامشخص ایجاد می‌شوند حتما باید تحت بررس قرارگیرند.
در این میان برخی معتقدند سرطان بیماری‌ است که بیشتر در افراد سالخورده ایجاد می‌شود. هرچند بیشتر وقت‌ها حق با آنهااست، اما خیلی از افراد جوان هم به سرطان مبتلا می‌شوند. تحقیقات و مطالعات نشان می‌دهد خانم‌ها در مقابل چکاپ‌های منظم و آزمایشات سرطان نسبت به آقایان حساس‌ترومراقب‌ترهستند.

آنها معمولا خیلی بیشتر هم نسبت به نشانه‌های بیماری نگران می‌شوند. اما همیشه هم این‌طور نیست. برای مثال خانم‌های جوان‌تر خیلی از علائمی را که می‌تواند نشانه سرطان باشد، نادیده می‌گیرند. البته خیلی از خانم‌ها از آقایان هم در انکار بیماری ماهرتر هستند. اینها کسانی هستند که عمدا علائم و نشانه‌های سرطان را نادیده می‌گیرند. البته همیشه هم مساله انکار بیماری نیست. در بعضی‌ها یک باور فرهنگی وجود دارد که تصور می‌کنند سرطان بیماری لاعلاج است به همین خاطر لزومی نمی‌بینند که برای درمان مراجعه کنند، در حالی که حرف زدن در مورد مسائل نگران‌کننده نباید باعث واکنش منفی از سوی افراد شود.

نباید این حس به افراد القا شود که باید به دنبال هر نشانه کوچکی باشند. به همین دلیل در ادامه ۱۵ مورد از متداول‌ترین علائم سرطان که باید حتما جدی گرفته شوند را برایتان معرفی می‌کنیم که دیگر هر مشکل کوچکی باعث نگرانی شما نشود.

* کاهش وزن بدون ‌دلیل:
خیلی از خانم‌ها بدشان نمی‌آید که بدون هیچ سعی و تلاش وزنشان را پایین بیاورند. اما کاهش وزن بی‌دلیل (مثلا ۵ کیلو در ماه بدون بالا بردن فعالیت بدنی یا رژیم غذایی) حتما باید مورد چکاپ قرار گیرد. کاهش وزن بی‌دلیل نشانه سرطان است مگر این‌که خلاف آن ثابت شود. همچنین می‌تواند نشانه مشکل دیگری مثل پرکاری تیروئید نیز باشد. پزشکتان باید آزمایشاتی برای چک کردن وضعیت تیروئیدتان انجام داده و سی‌تی‌اسکنی از بقیه اندام‌های بدن هم تهیه کند. پزشک باید تک‌تک احتمالات را بررسی کند.

 

*نفخ کردن:

نفخ کردن می‌تواند یکی دیگر از علائم سرطان باشد که خیلی از خانم‌ها به آن مبتلا هستند و البته می‌تواند نشانه سرطان تخمدان باشد. سایر علائم سرطان تخمدان عبارتند از درد شکم یا لگن، احساس سیری زودرس (حتی وقتی هیچ غذایی نخورده‌اید) و مشکلات ادرار. اگر این نفخ کردن هر روز برای فرد اتفاق بیفتد و برای چند هفته فرد را آزار دهد، حتما باید با پزشکتان مشورت کنید. در این شرایط پزشک آزمایش خون، سی‌تی‌اسکن و سایر آزمایشات لازم را برای شما انجام می‌دهد.

*تغییرات در سینه:
بیشتر خانم‌ها سعی می‌کنند سینه‌های خود را از نظر احتمال وجود غده بررسی کنند. اما این تنها نشانه برای سرطان سینه نیست. قرمز و ضخیم شدن پوست سینه می‌تواند یک نشانه نادر و شدید سرطان سینه باشد، در ضمن سرطان سینه التهابی هم باید مورد آزمایش قرار گیرد. اگر جوش یا دانه‌ای روی پوست سینه‌تان مشاهده کردید که بیشتر از یک هفته دوام پیدا کرد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر ظاهر نوک سینه‌هایتان تغییر کرد یا ترشحاتی غیرعادی مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید. در واقع تغییر در وضعیت ظاهر سینه‌ها، نشانه بسیار نگران کننده‌ای است.

*خونریزی غیرعادی:

خانم‌هایی که هنوز به یائسگی نرسیده‌اند خیلی‌وقت‌ها به خونریزی‌های زودتر از زمان عادت ماهیانه بی‌توجهی می‌کنند. اما خونریزی بین زمان عادت ماهیانه بخصوص وقتی عادت ماهیانه‌ منظم است، نیاز به آزمایش و بررسی دارد. خونریزی بعد از رسیدن به یائسگی می‌تواند نشانه سرطان رحم باشد، بنابراین پزشک ‌باید بدقت سابقه خانوادگی شما را بررسی و برحسب زمان خونریزی و سایر علائم، آزمایش فراصوت یا بیوپسی برایتان تجویز کند.

*تغییرات پوستی:
خیلی از ما خال‌هایمان را بدقت بررسی می‌کنیم، چرا که می‌دانیم هر نوع تغییر در تعداد و اندازه آنها می‌تواند یکی از نشانه‌های سرطان پوست باشد. اما باید تغییر در رنگدانه پوست را هم جدی بگیریم. همچنین اگر یکدفعه دچار خونریزی یا ورقه ورقه شدن پوست شدید حتما باید به پزشک متخصص نشان دهید.

*بروز مشکل در بلع:
اگر در قورت دادن مشکل دارید، احتمالا رژیم غذایی‌تان را تغییر داده‌اید. پس جویدن چندان برایتان دشوار نیست. احتمالا بیشتر از سوپ، غذاهای مایع یا محلول‌های پروتئینی استفاده می‌کنید. اما این مشکل در قورت دادن می‌تواند نشانه سرطان gi باشد مثل مری. پزشکتان باید بدقت سابقه خانوادگی شما را بررسی کرده و آزمایشاتی مثل رادیولوژی سینه یا تست gi انجام دهد.

*وجود خون در مدفوع:
اگر در ادرار یا مدفوعتان خون مشاهده کردید به هیچ وجه تصور نکنید که حتما از بواسیر باشد، بلکه می‌تواند نشانه سرطان روده باشد. پزشک باید سوالاتی از شما بپرسد و آزمایشاتی مثل کلونوسکوپی برایتان انجام دهد. همچنین بالا آوردن خون موقع سرفه کردن هم باید بدقت بررسی شود. البته اگر این اتفاق یک‌بار بیفتد ممکن است خطر جدی نباشد اما در صورت تکرار حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

*درد شکم و افسردگی:
خانم‌هایی که دچار درد در ناحیه شکم و احساس افسردگی به طور همزمان می‌شوند نیاز به چکاپ دارند. برخی محققان رابطه‌ بین افسردگی و سرطان لوزالمعده را پیدا کرده‌اند که هنوز چندان شناخته شده نیست.

*سوء هاضمه:
بیشتر خانم‌هایی که حاملگی را تجربه کرده‌اند انواع و اقسام مشکلات گوارشی که با بالا رفتن وزن برایشان اتفاق افتاده بود را به خاطر دارند. اما بروز مشکلات گوارشی و سوءهاضمه بدون هیچ دلیل مشخص می‌تواند خطرناک و نشانه زودهنگام سرطان مری، معده یا گلو باشد. بنابراین پزشک باید سابقه خانوادگی شما را بدقت بررسی کند و قبل از انتخاب آزمایشات لازم برای شما، سوالاتی در مورد سوءهاضمه‌تان بپرسد.

*عفونت دهانی:

همه افراد بخصوص سیگاری‌ها باید بدقت مراقب لکه‌های سفیدی که درون دهان یا روی زبانشان ایجاد می‌شوند، باشند. بیشتر این لکه‌ها می‌توانند نشانه‌های اولیه نوعی از سرطان باشند که می‌توانند منجر به سرطان دهان شود. از دندانپزشک یا پزشکتان بخواهید بدقت وضعیت را بررسی کنند و در مورد درمان آن تصمیم بگیرند.

*درد:
با بالا رفتن سن، شکایت افراد از درد بیشتر می‌شود، اما درد می‌تواند نشانه زودرسی از برخی سرطان‌ها هم باشد، گرچه بیشتر دردها دلیل وجود سرطان نیست. دردهایی که مداوم هستند و به دلایل نامشخص ایجاد می‌شوند حتما باید مورد بررسی قرار گیرند. پزشکتان باید سابقه خانوادگی شما را بدقت بررسی کرده و براساس آن اطلاعات تصمیم بگیرد که چه آزمایشاتی برای شما لازم‌تر است.

*تغییر در گره‌های لنفاوی:
اگر غده یا برآمدگی روی گره‌های لنفاوی خود در زیربغل یا گردنتان مشاهده کردید، لازم است با دقت علت ایجاد آن بررسی شود. اگر یکی از گره‌های لنفاویتان بتدریج بزرگ‌تر می‌شوند حتما باید به پزشک مراجعه کنید. در این شرایط پزشک شما را معاینه خواهد کرد و دلیل بزرگ شدن غده لنفی را بررسی خواهد کرد. همچنین ممکن است برایتان نمونه‌برداری از خون (بیوپسی) انجام دهد.

*تب:
اگر افزایش حرارت بدن و بروز تب در شما به دلیل آنفلوآنزا یا سایر بیماری‌ها نیست، ممکن است در صورت تداوم نشانه‌ای از سرطان باشد. تب معمولا زمانی که سرطان از نقطه اصلی خود گسترش پیدا کرده باشد اتفاق می‌افتد، اما می‌تواند نشانه سرطان خون‌ هم باشد. سایر نشانه‌های سرطان عبارتند از زرد شدن پوست بدن یا تغییر در رنگ مدفوع. پزشک باید شما را تحت معاینه دقیق فیزیکی قرار دهد و سابقه دارویی شما را بدقت بررسی کند و سپس آزمایشاتی مثل رادیولوژی، سی‌تی‌اسکن، ام‌آر‌‌آی و سایر آزمایشات را برایتان انجام دهد.

*خستگی:
خستگی نیز یکی دیگر از علائم مبهم سرطان است. این مشکل می‌تواند بعد از پیشرفت سرطان اتفاق بیفتد، اما ممکن است ابتدای سرطان‌هایی مثل لوکمی (سرطان خون) یا برخی سرطان‌های روده هم ایجاد شود.

*سرفه مداوم:
سرفه معمولا با سرماخوردگی، آنفلوآنزا و حساسیت‌ها همراه است و همچنین می‌تواند یکی از عوارض جانبی برخی داروها نیز به حساب آید. اما سرفه‌های مداوم سرفه‌هایی که بیش از ۳ تا ۴ هفته به طول انجامد به هیچ وجه نباید نادیده گرفته شوند. در این شرایط پزشکتان باید سابقه خانوادگی شما را بدقت بررسی کند، وضعیت گلو و ریه‌هایتان را معاینه کرده و آزمایشاتی مثل رادیولوژی برایتان انجام دهد.

چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 ساعت 08:27

تشخیص سرطان با آزمایش خون

محققان کشورمان در یکی از مراکز جهاد دانشگاهی به درمانهای پیشرفته ای در زمینه ناباروری و تشخیص ناهنجاریهای ژنتیکی دست یافته اند و درحال تلاش برای تشخیص زودهنگام سرطان هستند.

ژنتیک بخشی از دانش زیست شناسی است که امروزه محققان و پژوهشگران در سراسر دنیا آن را در تمامی جانداران بسط داده اند تا بتوانند تحول در این دانش را در درمان بیماری‌ها همچون ناباروری، سرطان، جلوگیری از بیماری‌های ژنتیکی و… نشان دهند.

ژنتیک در درمان ناباروری، شناخت بیماری‌های ژنتیکی والدین و جلوگیری از انتقال آن به جنین، بررسی خطر بروز ناهنجاری‌های ژنتیکی، ژن درمانی و … نقش بسزایی دارد.

دکتر محمدرضا صادقی، رئیس پژوهشگاه فناوری‌های نوین و علوم زیستی جهاددانشگاهی (ابن‌سینا) در همین زمینه و آخرین دستاوردهای این مرکز پژوهشی در حوزه ژنتیک و ناباروری گفتگویی داشته که مشروح آن در زیر آمده است.

 

*در ابتدای گفتگو در خصوص جایگاه ایران در حوزه علوم و فناوری‌های ژنتیک و درمان ناباروری در منطقه و جهان توضیح بفرمائید.

شاید بتوان گفت هر آنچه امروز در حوزه تشخیص‌های ژنتیکی در خارج از کشور قابل انجام است، در ایران نیز انجام می‌شود. به نوعی، در این حوزه، چه از نظر فناوری و چه از نظر دانش متخصصان، ایران همتراز کشورهای اروپایی و کشورهای تراز اول دنیا است.

در زمینه درمان ناباروری نیز کشور ما کاملاً همتراز با کشورهای پیشرفته است و امروزه همۀ روش‌های نوین درمان ناباروری در ایران ارائه می‌شود و کشور ما از این نظر جایگاهی ممتازی در منطقه دارد.

 

*فرمودید که جایگاه کشور همتراز با سایر کشورها در زمینه‌های ژنتیکی است؛ یکی از مباحث ژنتیکی در سال‌های اخیر مربوط به خصایص ژنتیکی است؛ این باور کم و بیش در بین مردم پیش آمده که والدین در آینده می‌توانند پیش از تولد فرزند، خصایص ژنتیکی همچون هوش بالا، قد بلند و رنگ چشم فرزند خود را انتخاب کنند. آیا این باور درست است و فناوری‌های ژنتیکی در جهان و ایران به چنین امکانی دست یافته‌اند؟

انتخاب چنین صفات ژنتیکی در جنین هنوز در هیچ جای جهان میسر نشده است. این باور عمومی تا حدی برگرفته از فیکشن یا داستان‌ها و فیلم‌های ژانر علمی و تخیلی و دنیای تبلیغات است. اما اگر بخواهیم از منظر علمی و واقعی این موضوع را تبیین کنیم، پاسخ این است که اگر ژن‌های عامل هر صفت و خصوصیت فتوتیپی کشف شوند، امکان انتخاب آن ژن خاص در جنین وجود دارد، اما هنوز ژن‌های مرتبط با خصایصی همچون هوش، رنگ چشم و قد، ردیابی نشده‌اند. به همین دلیل، هنوز چنین امکانی در کشور ما و دیگر کشورهای جهان محقق نشده است.

برای مثال ژن‌های مرتبط با ناشنوایی شناسایی شده‌اند و ما می‌توانیم این ژن را در جنین جستجو کنیم و مانع از تولد فرزند مبتلا به ناشنوایی شویم. در واقع هر زمان ژن‌های مرتبط با یک صفت یا بیماری شناسایی شوند، از آن پس امکان ردیابی و انتخاب آنها در جنین وجود خواهد داشت. به هر حال، علم ژنتیک به سرعت در حال پیشرفت است و ممکن است روزی فرا برسد که ژن‌های مرتبط با صفات ظاهری و شخصیتی شناسایی شوند و قابل ردیابی در جنین باشند، اما هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم‌.

 

*خصایص ژنتیکی شاید آنچنان ضرورتی نداشته باشد اما به نظر می‌رسد شناسایی بیماری‌های ژنتیکی مهم باشد؛ بفرمائید که تاکنون چند بیماری ژنتیکی شناخته شده که امکان شناسایی آن‌ها در جنین قبل از تولد وجود دارد؟

امروزه ژن‌های مرتبط با بیش از ۴۰۰ بیماری ژنتیکی شناسایی شده‌اند که امکان تشخیص آن‌ها در والدین وجود دارد. اگر ژن‌های مرتبط با بیماری‌های قابل انتقال در پدر و مادر را شناسایی کنیم، می‌توانیم با استفاده از تکنیک‌های پیشرفتۀ ژنتیکی آن ژن‌ها را در جنین ردیابی کنیم. البته این بدان معنا نیست که فقط در پدر و مادر مبتلا به یک بیماری ژنتیکی این امر امکان‌پذیر است. گاهی زوجین مبتلا نیستند و فقط ناقل آن بیماری‌اند، در چنین مواردی نیز می‌توان از انتقال ژن عامل بیماری به فرزند جلوگیری کرد.

 

*آیا این امکان در ایران هم وجود دارد؟

بله، علوم و فناوری‌های نوین ژنتیکی در ایران همپای کشورهای پیشرفتۀ جهان رشد یافته است. این فناوری‌ها در کشور ما نیز وجود دارد و در مرکز درمان ناباروری و سقط مکرر ابن‌سینا نیز برای خدمت‌رسانی به مراجعان استفاده می‌شود.

 

* با توجه به اینکه امکان ردیابی بیماری‌های ژنتیکی در ایران و این پژوهشگاه وجود دارد و می‌توان از انتقال به جنین جلوگیری کرد بفرمائید که چند درصد می‌توان بیماری ژنتیکی جنین را قبل از تولد تشخیص داد؟

معمولاً نمی‌توان با قطعیت و به‌طور صد در صد در علم پزشکی گزاره‌ای را بیان کرد، اما می‌توان گفت نزدیک به صد در صد امکان تشخیص بیماری‌های ژنتیکی‌ای که ژن‌های مرتبط با آن‌ها شناسایی شده‌اند، وجود دارد و می‌توان از انتقال آن بیماری‌ها به نسل بعد پیشگیری کرد.

* آقای دکتر ژنتیک در زمینه جلوگیری از بروز ناهنجاری‌های ژنتیکی در افرادی که در سنین بالا ازدواج می‌کنند نیز ورود پیدا کرده؛ با توجه به افزایش سن ازدواج و فرزندآوری، آیا این موضوع خطر بروز ناهنجاری‌های ژنتیکی را افزایش می‌دهد و آیا روش‌هایی برای جلوگیری از این مشکل وجود دارد؟

قطعاً سن والدین، به‌ویژه سن مادر رابطه مستقیم با سلامت جنین دارد و به همین دلیل بر فرزندآوری در سنین بیست تا سی و پنج سالگی تأکید می‌شود. با بالارفتن سن مادر خطر بروز ناهنجاری‌های ژنتیکی افزایش می‌یابد. پس از ۳۵ سالگی کیفیت تخمک‌ها و میزان ذخیره تخمدانی خانم‌ها کاهش چشمگیری دارد و این کاهش کیفیت پس از ۴۰ سالگی شدت می‌یابد و خطر بروز ناهنجاری‌های ژنتیکی بسیار بیشتر می‌شود. به همین دلیل به خانم‌های بالای ۴۰ سال بارداری با استفاده از تخمک اهدایی پیشنهاد می‌شود.

اهدای تخمک یکی از روش‌های جایگزین درمان ناباروری است که در مواردی که خطر بروز ناهنجاری در جنین وجود دارد، از جمله به دلیل سن بالای مادر، می‌تواند برای جلوگیری از بروز ناهنجاری در جنین به کار رود. این خدمت و دیگر خدمات درمان‌های جایگزین و همچنین، غربالگری‌های ژنتیکی جنین در مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا به زوجین مراجعه کننده ارائه می‌شود.

 

* محققان پژوهشگاه ابن‌سینا در زمینه جنین‌شناسی چه پیشرفت‌ها و دستاوردهایی داشته‌اند؟

در حوزۀجنین شناسی، اقداماتی همچون تکه‌برداری و بیوپسی از جنین با تجهیزات و تکنیک‌های پیشرفت در پژوهشگاه ابن‌سینا انجام می‌شود. همچنین، ما تکنیک تایم‌لپس را در اختیار داریم تا سرعت رشد جنین را در رحم ارزیابی کنیم.

قبلاً بررسی جنین در رحم امکان‌پذیر نبود، اما اکنون با به‌کارگیری این فناوری در پژوهشگاه، می‌توانیم وضعیت جنین را در طول رشد و مراحل تکوین آن در رحم مادر پایش کنیم.

*آیا جراحی روی جنین نیز امکان‌پذیر است؟

مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا و کلاً مراکز درمان ناباروری، مراکز جراحی محدودند. یعنی بیمارانی در این مرکز تحت درمان قرار می‌گیرند که نیازی به جراحی‌های پیشرفته و بستری ندارند. جراحی جنین یکی از جراحی‌هایی است که مادر باید تحت مراقبت قرار بگیرد و ممکن است تا چندین روز به طول بیانجامد. چنین جراحی‌هایی فقط باید در بیمارستان‌ها انجام شود و آن هم در بیمارستان‌های خاص با امکانات و تجهیزات پیشرفته پره ناتولوژی امکان پذیر است.

* آیا کشور ما و به‌طور خاص پژوهشگاه ابن‌سینا در حوزه ژن‌درمانی نیز فعالیت می‌کند؟

در حال حاضر ژن‌درمانی موافقان و مخالفان خود را دارد. موافقان می‌گویند اگر ما به این حوزه‌های جدید وارد نشویم، از کشورهای دیگر عقب خواهیم ماند و ده سال دیگر ناچار خواهیم بود وقت و هزینۀ به مراتب بیشتری را برای دستیابی به دانش و فناوری در این حوزه‌ها صرف کنیم.

اما مخالفان دو استدلال را مطرح می‌کنند. نخست اینکه در شرایط موجود که ما از نظر تأمین تجهیزات مشکل داریم، چرا باید منابع و امکانات را صرف حوزه‌های بسیار گران قیمت جدید کنیم. دوم اینکه تحقیقات برای درمان بیماری‌هایی همچون سرطان، بیماری‌های قلبی و عروقی و آسیب‌های ناشی از تروما باید در اولویت قرار بگیرد، زیرا این موارد از نظر شیوع و تلفات وسیع‌تر و جدی‌ترند.

با این حال اکنون ژن‌درمانی در جهان با اقبال بیشتری روبه‌رو شده است و در کشور ما هم وزارت بهداشت محققان را به ورود به این حوزه تشویق می‌کند، اما به دلیل محدودیت‌های موجود در دستیابی به ابزارها و تجهیزات، پیشرفت در این حوزه دشوار بوده و به کندی در حال انجام است.

ژن‌درمانی نیاز به سرمایه‌گذاری زیادی دارد. در مراکزی همچون ابن‌سینا، معمولاً پژوهش‌ها باید در کوتاه‌مدت به خدمات کاربردی تبدیل شوند، اما پژوهش در حوزه ژن‌درمانی مستلزم صرف زمان طولانی و هزینۀ بسیار است و نمی‌تواند در کوتاه مدت به یک خدمت کاربردی یا یک محصول منتهی شود. همچنین، با توجه به شرایط موجود کشور نیز امکان تأمین منابع لازم برای حمایت از چنین پژوهش‌هایی وجود ندارد. از این رو، پژوهشگاه ابن‌سینا وارد این حوزه نشده است.

البته پژوهشگاه ابن‌سینا در حوزه سلول‌درمانی، مهندسی بافت و طب بازساختی بسیار فعال است و دستاوردهای چشمگیری داشته است. این حوزه‌ها در آینده بسیار تعیین‌کننده‌اند و چشم‌انداز بسیار خوبی در حوزه درمان دارد.

*از آنجا که یکی از حوزه‌های فعالیت تحقیقات در این مرکز مربوط به سرطان می‌شود، در این زمینه اولویتهای پژوهشی تان چیست؟

یکی از اهداف پژوهشی پژوهشگاه ابن‌سینا «تشخیص زودرس سرطان» است؛ ما در صددیم روشی را بیابیم که بتوانیم با یک آزمایش خون یا ادرار، احتمال ابتلاء به سرطان را تشخیص دهیم. البته چنین پژوهشی، با توجه به حساسیت موضوع به صرف زمان و دقت بسیار بالایی نیاز دارد، بنابراین پژوهشگران ما همچنان در حال کار روی این پروژه‌اند و امیدواریم ظرف یکی دو سال آتی بتوانیم این خدمت را به‌صورت کاربردی به مردم عزیزمان ارائه کنیم. هدف اصلی این پروژه تشخیص زودهنگام و ارزیابی خطر ابتلاء به انواع سرطان‌ها همچون سرطان سینه، پروستات و معده با استفاده از نمونه خون یا ادرار است و در صورت حصول نتیجه دستاورد بزرگی برای کشور محسوب می‌شود.

* لطفاً دربارۀ آخرین فعالیت‌های مرکز درباره سلول‌های بنیادی نیز توضیح دهید.

از حدود ده سال پیش پژوهشگران پژوهشگاه ابن‌سینا تحقیق دربارۀ سلول‌های بنیادی خون قاعدگی را آغاز کردند و به این نتیجه رسیدند که از این سلول‌های بنیادی، همانند سلول‌های بنیادی خون بند ناف و مغز استخوان می‌توان برای درمان بیماری‌های مختلف استفاده کرد. این منبع سلول‌های بنیادی دو مزیت بسیار مهم دارد؛ نخست اینکه تجدیدپذیر است، یعنی هر ماه در روزهای عادت ماهانه خانم‌ها می‌توانند نمونه بدهند، برخلاف خون بند ناف که فقط هنگام تولد قابل نمونه‌گیری است. نمونه‌گیری خون قاعدگی بسیار ساده و آسان و غیرتهاجمی بوده و برخلاف نمونه‌گیری مغز استخوان که تهاجمی و دردناک و دشوار است.

بنابراین با توجه به مزایا و کاربردهای گستردۀ این سلول‌ها ایدۀ بانک سلول‌های بنیادی خون قاعدگی مطرح و در سال گذشته این بانک راه‌اندازی شد. خانم‌ها می‌توانند با مراجعه به این بانک و دادن نمونه‌های خون قاعدگی، سلول‌های بنیادی خود را ذخیره کنند تا در آینده بتوانند در صورت بروز بیماری یا مشکل در زمینه‌های مختلف، مانند بیماری‌های پوست، مشکلات ارتوپدی، آرتروزهای مفصلی، بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت، از این سلول‌ها استفاده کنند.

* کاربرد این سلول‌های بنیادی در درمان ناباروری چیست؟

در حال حاضر کاربرد بالینی این روش در درمان ناباروری مربوط به موارد نارسایی زودرس تخمدان است که با مجوز وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در حال انجام است. برخی خانم‌ها ممکن است به هر دلیلی دچار کاهش ذخیرۀ تخمدان و پاسخ ضعیف تخمدان به داروهای تحریک تخمک‌گذاری شوند. این دسته از بیماران، اغلب نه‌تنها نمی‌توانند به‌طور طبیعی باردار شوند، بلکه به دلیل تعداد کم و کیفیت پایین تخمک با شکست درمان ناباروری به روش IVF مواجه می‌شوند.

در پژوهش بالینی انجام‌شده توسط محققان و متخصصان پژوهشگاه و مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، نتایج بسیار خوبی از تزریق سلول‌های بنیادی خون قاعدگی به بافت تخمدان این دسته از خانم‌ها به دست آمد و حدود ۴۰ درصد افزایش بارداری در جمعیت مورد مطالعه نشان داده شد.

در این روش، سلول‌های بنیادی خون قاعدگی پس از جداسازی، کشت و تکثیر به بافت تخمدان تزریق می‌شوند. این کار باعث بازتوانی تخمدان‌ها و تقویت عملکرد آنها می‌شود و تعداد و کیفیت تخمک‌ها را افزایش می‌دهد. البته، پژوهش‌ها درباره کاربرد سلول‌درمانی در ناباروری با علل دیگر، از جمله ضخامت کم اندومتر هم در حال انجام است، اما هنوز به مرحله کاربرد بالینی نرسیده است.

*خانم‌ها در چه سنینی می‌توانند سلول‌های بنیادی خون قاعدگی را در این بانک ذخیره کنند؟ شرایط نگهداری این سلول‌ها چگونه است؟

خانم‌ها در سنین ۲۰ تا ۴۰ سال سالگی می‌توانند برای ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی خون قاعدگی اقدام کنند. این سلول‌ها در دمای حدود ۲۰۰ درجه زیر صفر به مدت نامحدود قابل ذخیره‌سازی است.

*معمولا اگر شاخص‌های HLA سلول‌های بنیادی خون بند ناف فردی با فرد دیگری مطابقت داشته باشد، می‌توان از آن برای درمان بیماری فرد دیگر استفاده کرد. آیا در مورد سلول‌های بنیادی خون قاعدگی نیز این امکان وجود دارد که در صورت مطابقت، فرد دیگری از این سلول‌ها استفاده کند؟

در حال حاضر سلول‌های بنیادی کشت‌شده و ذخیره‌شده خون قاعدگی برای خود فرد قابل استفاده است و پژوهش‌های لازم برای اینکه از این سلول‌ها برای درمان بستگان فرد که HLA آنها مطابقت دارد و یا اهدا این سلول‌ها به افراد دیگر در دست بررسی است که بطور حتم قابل انجام خواهد بود.

* مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در سال‌های اخیر همواره بر عبارت «پایان ناباروری» تأکید کرده است. این عبارت چه مفهومی را در بردارد و محققان پژوهشگاه چه دلایل علمی در این زمینه دارند؟

مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا یک مرکز جامع و پیشرو است که همۀ خدمات تشخیصی و درمانی را به مراجعان ارائه می‌کند و در زمینه‌هایی مانند سقط مکرر، اندومتریوز و سلول‌درمانی پیشگام بوده است. از این منظر، ما به زوج‌های نابارور اعلام می‌کنیم که ناباروری پایان یافته است و در صورت مراجعه برای درمان ناباروری حتماً به نتیجۀ دلخواه خود، یعنی در آغوش گرفتن فرزند دلبندشان دست خواهند یافت.

 

*آقای دکتر قطعاً محققان پژوهشگاه در زمینه‌های مختلفی به ارائه خدمات در زمینه ژنتیک و درمان ناباروری، سلول درمانی و … تحقیقات انجام می‌دهند و از سوی دیگر خدمات ارائه می‌کنند؛ آیا این اقدامات توانسته بیماران را از کشورهای دیگر به ایران و این پژوهشگاه جلب کند؛ در واقع به نوعی توریسم درمانی در این زمینه‌ها داشته باشیم؟

تاکنون تعداد زیادی از ایرانیان مقیم دیگر کشورها از جمله کشورهای اروپایی، آمریکا و حتی استرالیا برای دریافت این خدمات به مرکز ما مراجعه کرده‌اند. این نشان‌دهندۀ کیفیت بالای خدمات ما است. اما متأسفانه به دلیل تبلیغات نادرست و مخدوش کردن وجهه ایران در رسانه‌های غربی، شهروندان بسیاری از کشورهای غربی و حتی آسیایی تصویر نادرستی از ایران دارند و فکر می‌کنند ایران کشوری ناامن و خطرناک است.

اگر این تصویر مخدوش و جعلی از کشور عزیزمان اصلاح شود و مردم دنیا بتوانند تصویری واقعی از امنیت، ثبات و پیشرفت ایران به دست آورند، قطعاً با توجه به جایگاه ممتاز ایران در حوزه پزشکی، مراجعان بسیاری از سایر کشور خواهیم داشت. البته، با وجود این شرایط و سیاه‌نمایی‌های رسانه‌ای، علاوه بر ایرانیان مقیم خارج، ما در مرکز ابن‌سینا مراجعان زیادی از کشورهای عراق و سوریه، به‌ویژه در حوزه درمان ناباروری داریم.

همچنین به‌دلیل ممنوعیت‌هایی که در کشورهای همسایۀ اهل تسنن برای ارائه برخی از خدمات درمان ناباروری وجود دارد، اتباع این کشورها نیز برای دریافت خدمات درمان ناباروری به مرکز ما مراجعه می‌کنند. بنابراین، به‌رغم محدودیت‌ها و موانع موجود، مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در زمینه گردشگری سلامت در حوزه درمان ناباروری فعال است و منبع خوبی برای ارز آوری کشور و درآمدزایی محسوب می‌شود.

 

*وضعیت هزینه‌های خدمات درمان ناباروری و خدمات تشخیص ژنتیکی در کشور ما نسبت به دیگر کشورها چگونه است؟

به‌طور کلی هزینه‌های درمان ناباروری و خدمات ژنتیکی در ایران حدود یک‌دهم کشورهای اروپایی است و حتی نسبت به کشورهای آسیایی مانند فیلیپین، چین و مالزی هم بسیار ارزان‌تر است. با توجه به ارزش ریال در برابر سایر ارزهای دنیا، قیمت این خدمات در گران‌ترین حالت در کشور ما حدود ۱۰۰۰ دلار است، اما در همسایگی ما در ترکیه بیش از ۵۰۰۰ دلار و در کشورهای اروپایی حدود ۲۰ هزار دلار است‌، در حالی که کیفیت خدمات همتراز کشورهای اروپایی است.

بنابراین، اگر محدودیت‌های تحمیلی از سوی کشورهای غربی و جو منفی رسانه‌ای علیه ایران رفع شود، ایران کشوری ایده‌آل برای گردشگری سلامت خواهد بود.

مهر