بانک جامع اطلاعات سرطان

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/tehrancanc/public_html/plugins/content/article3/article3.php on line 9
عوارض پرتو درمانی و راههای مقابله با آن

عوارض پرتو درمانی و راههای مقابله با آن (14)

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 09:11

اسهال ناشی از پرتو درمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: اسهال به علل متفاوت مثل شيمي درماني، پرتودرماني شكم، عفونت، حساسيت غذايي و نيز نگراني روحي ايجاد مي‌شود. در مورد علت بروز اسهال با پزشك خود مشورت كنيد تا بهترين راه حل درمان پيشنهاد شود.

به هنگام اسهال غذاها به سرعت قبل از اينكه فرصتي براي جذب كافي ويتامين‌ها، املاح و آب وجود داشته باشد، از روده عبور مي نمايند. اين امر موجب هيدراتاسيون (از دست دادن آب بدن) مي‌شود. اسهال شديد يا طولاني مدت ايجاد مشكلاتي مي‌كند، بنابراين اگر دچار اسهال شديد و يا بيش از دو روز پشت سرهم طول كشيد با پزشك خود تماس بگيريد.

راه كارهاي زير براي مقابله با اسهال ارائه مي شود:

1- به ميزان زيادي مايعات بنوشيد تا آب از دست رفته را جبران كنيد.

 2- تعداد وعده‌هاي غذايي خود را از 3 وعده معمول بيشتر كنيد.

3- غذا و مايعاتي ميل كنيد كه حاوي ميزان زيادي سديم و پتاسيم ( دو املاح مهم بدن كه براي عملكرد مناسب بدن لازم است) باشند. اين املاح اغلب در طي اسهال دفع مي‌شوند.

 مايعات حاوي سديم زياد شامل آب گوشت، آب گوشت بدون چربي است. غذاهاي حاوي پتاسيم زياد كه موجب اسهال نشوند شامل موز، هلو و زردآلو و سيب زميني پخته يا پوره مي باشد.

4- غذاهاي مفيد در صورت بروز اسهال عبارتند از:

  • ماست، پنير دلمه شده، سيب‌زميني
  • ماكاروني و برنج، آرد يا خمير گندم
  • تخم‌مرغ پخته شده كره بادام زميني
  • نان سفيد، كمپوت ميوه‌جات يا برگه ميوه‌ها و سبزيجات خوب پخته شده
  • مرغ يا بوقلمون پوست كنده، گوشت لخم گاو يا ماهي (پخته شده يا تهيه شده در فر، سرخ نشده باشد)
  • 5- اين غذاها را به هنگام اسهال نخوريد:
  • غذاهاي سرخ شده يا چرب، چون اسهال را تشديد مي‌كند.
  • سبزيجات خام، ميوه‌هاي پوست نكنده و پرفيبر و تخم‌ميوه‌ها
  • سبزيجات پرفيبر مثل كلم، ذرت، لوبيا خشك، كلم پيچ، نخودفرهنگي و گل كلم. 7- غذاها و نوشيدني‌هايي كه حاوي كافئين هستند مانند قهوه و بعضي ليمونادها و شكلات را نخوريد. 9- در مصرف شير و فرآورده‌هاي شيري دقت كنيد. لاكتوز مي‌تواند موجب تشديد اسهال شود. اكثر مردم مقدار كمي شير يا محصولات شيري را مي‌توانند تحمل كنند. (حدود يك و نيم فنجان)
  •  
  • 8- در صورتي كه به طور ناگهاني و در مدت زمان كوتاهي دچار اسهال شديد، چيزي نخوريد اما مايعات سبك را تا 14-12 ساعت بعد نيز بنوشيد، بدين طريق روده شما استراحت كرده و مايعات مهمي كه در طي اسهال دفع شده است، جايگزين مي‌شود. اين مشكلات را با پزشك يا پرستار خود در ميان بگذاريد.
  • 6- غذاها و نوشيدني‌هاي خيلي گرم يا خيلي سرد ميل نكنيد. مايعات را در حد درجه حرارت اتاق نگهداريد و بنوشيد.
سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 09:10

ریزش مو در پرتو درمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: رادیوتراپی می تواند به خاطر آسیب به سلول هایی که رشد بالایی دارند مانند سلول های موجود در ریشه مو، باعث ریزش مو شود. ریزش مو ناشی از رادیوتراپی فقط در ناحیه ای از بدن که در حال درمان ست اتفاق می‌افتد، این اتفاق مانند ریزش موی ناشی از شیمی درمانی نمی باشد، که موهای کل بدن می ریزند، به عنوان مثال، ممکن است بیماری در نتیجه پرتو درمانی مغز، موهای سرش بریزند ولی اگر ناحیه لگن پرتو درمانی شود موهای آن ناحیه می ریزند نه موهای سر.

معمولاً 3-2 هفته بعد از شروع رادیوتراپی موها شروع به ریزش می کنند و حدود یک هفته طول می کشد تا تمام موهای ناحیه درمان بریزند. معمولاً 6-3 ماه بعد از اتمام درمان، موها دوباره رشد می کنند. گاهی اگر دوز پرتو بسیار بالا باشد، موها دیگه رشد نمی کنند.

وقتی مو شروع به رشد مجدد کند، ممکن است به صورت سابق نباشد. موها ممکن است نازکتر باشد یا به جای آن که صاف باشد فر یا حالت دار باشد. یا ممکن است روشن تر یا تیره تر از سابق باشد.

راه های کنترل و کنار آمدن در صورت ریزش موهای سر

الف: قبل از ریزش مو:

- موهایش را بهتر است کوتاه کند یا بتراشد: در این حالت احتمالاً بیمار بهتر بتواند با ریزش موهایش کنار بیاید. - اگر می خواهد کلاه گیس بخرد، قبل از آنکه موهایش بریزد، آن را تهیه کند: بهترین زمان برای انتخاب کلاه گیس قبل از شروع رادیوتراپی یا بلافاصله بعد از شروع آن است. در این حالت، کلاه گیس می تواند به خوبی منطبق با رنگ و حالت موی بیمار باشد. گروهی کلاه گیس را نزد آرایشگرشان ببرند تا او آن را برایشان به صورت دلخواه در بیاورد. بعد از ریزش موها، بیمار ترجیح می دهد کلاه گیس را همواره بر سرش داشته باشد ولی باید توجه داشته باشد، کلاه گیسی  انتخاب کند که پوست سر را اذیت نکند و راحت باشد.

- موها را با ملایمت بشوید: از شامپوهای خنثی مانند شامپو بچه استفاده کند. موها را به کمک یک حوله لطیف به آرامی و نه با مالش دادن خشک کند.

- از فرکننده ها، سشوار، کش، کلیپس یا اسپری های مو استفاده نکنند. این ها می توانند باعث آسیب به پوست سر، ریزش زودرس مو شوند.

- از زدن مواد به موها پرهیز کند. موادی مانند رنگ مو، مواد فر، ژل، موس، روغن یا پماد پرهیز کند.

ب: بعد از ریزش مو:

-  از پوست سر محافظت کنید: پس از ریزش مو، ممکن است پوست کمی ملتهب شود. به همین دلیل بهتر است بیمار سعی کند کمتر در مکان های خیلی سرد یا خیلی گرم قرار بگیرد و از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید، چراغ های آفتابی و هوای بسیار سرد پرهیز کند.

 

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 09:04

تغییرات پوستی ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران:باعث تخریب و از بین رفتن سلول های پوستی می شود. وقتی بیمار تقریباً هر روز تحت  رادیوتراپی قرار می‌گیرد، پوست او توانایی بهبود و بازسازی در حین درمان را ندارد تغییرات پوستی می تواند در هر قسمتی از بدن که تحت رادیوتراپی قرار دارند اتفاق بیافتند.
تغییرات پوستی چند هفته بعد از شروع رادیوتراپی آغاز می شود. بیشتر این تغییرات چند هفته بعد از اتمام درمان بهبود می یابند و از بین می روند، ولی ممکن است بعد از اتمام رادیوتراپی، تغییرات پوستی هم چنان ادامه داشته باشند. ممکن است ناحیه درمانی همیشه تیره تر و لک دار به نظر برسد. ممکن است خشک تر و ضخیم تر از سابق باشد و پوست فرد سریع تر بسوزد و به آفتاب حساس تر باشد.
از جمله عوارضی پوستی که پرتودرمانی ایجاد می‌کند،  می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- قرمزی: پوست ناحیه درمانی ممکن است به صورت آفتاب سوختگی معتدل تا شدید به نظر برسد. این اتفاق می تواند در هر نقطه از بدن که پرتو می گیرد اتفاق بیافتد.
- خارش: پوست ناحیه درمانی ممکن است آن قدر خارش داشته باشد که بیمار بخواهد دائماً آن ناحیه را بخاراند، این موضوع ممکن است بعد ها باعث مشکلاتی شود چراکه خاراندن بیش از حد آن قسمت باعث شکافته شدن پوست و عفونت می شود.
-خشکی پوست و پوسته پوسته شدن: پوست ناحیه درمانی بسیار خشک( خشک تر از حد معمول) شود. در واقع گاهی پوست آنقدر خشک می شود که مانند بعد از آفتاب سوختگی شروع به پوسته پوسته شدن می کند.
- فعل و انفعالات رطوبتی: پرتو، سلول های پوستی ناحیه درمانی از بین می برد و باعث می شود که پوست کم کم نازک و پوسته پوسته شود و در این حالت بهبود آن هم به تعویق می افتد. وقتی این حالت اتفاق می افتد بیمار دچار زخم ها و جراحاتی می شود همچنین پوست ناحیه درمانی می تواند نمناک، دردناک یا عفونی شود. این حالت زمانی که پوست دارای چین هایی است مانند باسن، پشت گوش ها یا زیر پستان و همچنین در نواحی که پوست بسیار نازک است مانند گردن بیشتر اتفاق می افتد.
-پوست ورم کرده: پوست ناحیه درمانی می تواند باد کرده و پفی شود.

راه های کنترل و مراقبت
- مراقبت های پوستی: بیمار باید مراقبت ویژه از پوست در حین درمان داشته باشد.  باید با پوست ناحیه درمان ملایم باشد و آن را نباید مالش دهد، ساییده کند یا خراش دهد و بخاراند. و همچنین از پماد هایی که پزشک تجویز می کند استفاده کند.
-  نباید چیز بسیار سرد یا گرمی را روی پوست قرار دهد، بیمار نباید روی کیسه آب گرم، کمپرس آب یخ و سایر موارد سرد یا گرم قرار دهد. باید پوست و بدن خود را با آب ولرم بشوید.
- هنگام دوش و استحمام با پوست خود ملایم باشد: بیمار می تواند هر روز با آب ولرم دوش بگیرد. اگر بیمار ترجیح می دهد تا در وانی با آب ولرم استحمام کند می تواند ولی باید روزهایی غیر از زمانی که دوش گرفته است به این  صورت استحمام کند و باید کمتر از 30 دقیقه در وان باشد. هنگام استحمام (با دوش یا وان) باید از صابون های خنثی و بدون بو و دئودورانت استفاده کرد. فرد باید با قرار دادن و نه ساییدن حوله روی پوست، خود را خشک کند. خیلی مهم است که او مراقب باشد تا نشانه های جوهر روی پوستش برای رادیوتراپی پاک نشود.
- فقط باید از لوسیون (کرم) ها و محصولات مراقبت های پوستی که پزشک  اجازه می دهد استفاده شود : اگر فردی از کرمی برای مشکل پوستی یا آکنه استفاده می کند باید قبل از شروع رادیوتراپی آن را به پزشک خود اطلاع دهد. باید قبل از استفاده از هرکدام از محصولات زیر با پزشک خود مشورت کند:
• کف حمام 
• روغن ها
• پمادها
• کرم
• عطر
• دئودورانت
• پودر
• موبرها
• صابون
• ضد آفتاب
• مواد آرایشی
اگر کسی از هرکدام از محصولات مراقبت پوستی استفاده می کند باید حداقل 4ساعت قبل از درمان آن را زده باشد (فاصلۀ استفاده از آن و درمان باید بیشتر از 4 ساعت باشد).
-  جاهای مرطوب و خنک : معمولاً پوست در جاهای خنک و کمی مرطوب وضعیت و احساس بهتری دارد. می توان اتاق ها را با قرار دادن یک کاسه آب روی رادیاتور یا استفاده از دستگاه های مرطوب کننده ، مرطوب تر کرد. اگر از دستگاه های مرطوب کننده استفاده می شود باید طرز استفاده از آن و طرز پاکیزه نگاه داشتن آن برای جلوگیری از انتشار باکتری استفاده کرد.
- استفاده پارچه های نرم: لباس ها و ملحفه های بیمار باید نرم مانند پارچه های نخی باشد.
نپوشیدن لباس های تنگ و خفه کننده : مانند گِن و جوراب شلواری
-محافظت پوست در مقابل آفتاب: خورشید حتی در روزهای ابری وقتی برای چند دقیقه فرد بیرون است هم می تواند پوست را بسوزاند. بیمار نباید به ساحل برود یا حمام آفتاب بگیرد. باید وقتی بیرون از خانه است کلاه لبه دار بلند، آستین بلند و شلوار  بپوشد. باید در مورد استفاده از ضد آفتاب ها از پزشک سؤال کرد. شاید پزشک توصیه به استفاده از ضد آقتاب با 30SPF یا بیشتر کند. حتی بعد از رادیوتراپی هم  فرد به خاطر افزایش احتمال ابتلا به سرطان پوست باید تا آخر عمر از پوست خود در برابر اشعۀ خورشید محافظت کند.
- عدم استفاده از تخت های برنزه کننده(سولاریوم) : این تخت ها پوست را در معرض همان اشعه های مضر و خطرناک خورشید قرار می دهند.
- عدم استفاده از باندهای چسبی: فرد نباید از بانداژ، BAND-AIDS®، چسب زخم یا سایر انواع باندهای چسبنده به پوست استفاده کند. او باید از پزشک  خود در مورد روش های بانداژ کردن سؤال کند.
-اصلاح : بیمار باید از پزشک  در مورد این که آیا می تواند ناحیۀ تحت درمان را اصلاح کند سؤال کند. اگر می تواند باید از ریش تراش برقی استفاده کند و از لوسیون های قبل اصلاح استفاده نکند.
-  نواحی مقعد : اگر نواحی مقعد تحت رادیوتراپی هستند، احتمالاً پوست آن ناحیه دچار مشکل می شود. این مشکلات معمولاً بعد از اجابت مزاج بدتر می شود.  فرد بهتر است خود را با دستمال مرطوب مخصوص کودک یا اسپری کردن آب به ناحیه پاک کند. هم چنین او باید ااز پزشک  درمورد نشستن در وان آب گرم (یک وان آب گرم که بیمار در آن به گونه ای می نشیند که فقط باسنش در آن باشد) سؤال کند.
-  صحبت با پزشک: بعضی از تغییرات و مشکلات پوستی ممکن است خیلی جدی باشند. تیم درمانی هر زمانی که بیمار رادیوتراپی داشته باشد وضعیت پوست او را بررسی و چک می کند. هم چنین بیمار باید هر تغییر پوستی را که به وجود آمد را اطلاع دهد.
- داروها: داروها می توانند به بعضی از تغییرات پوستی کمک کنند. این داروها شامل لوسیون برای پوست خشک یا خارش دار، آنتی بیوتیک ها برای درمان عفونت و سایر داروها برای درمان تورم یا خارش می شوند.

 

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 09:03

اختلالات مفاصل ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: رادیوتراپی می تواند باعث آسیب و ضعف بافت قسمتی که در حال درمان است، شود. این موضوع می تواند باعث کاهش حرکت مفاصل مانند فک ها شانه یا استخوان لگن شود. گاهی مشکلات مفاصل ماه ها تا سال ها بعد از اتمام رادیوتراپی بروز می کند.

فرد باید به علائم اولیه ناراحتی های مفصلی توجه کند. این علائم شامل :

- مشکل در باز کردن کامل دهان

- درد در هنگام انجام بعضی از حرکات، مانند گذاشتن دست بالای سر یا قرار دادن دست در جیب پشتی شلوار. او باید در این حالت با پزشک  خود صحبت کند، و شاید آنها او را به فیزیوتراپیست ارجاع دهند تا میزان ناراحتی مفاصل را ارزیابی کند. فیزیوتراپیست می تواند برای کاهش درد، افزایش قدرت و میزان حرکت تمرین ها و حرکاتی را تجویز کند.

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 09:00

تهوع و استفراغ ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: رادیوتراپی می تواند باعث تهوع و استفراغ یا هر دو شود. تهوع وقتی است که بیمار در معده خود احساس ناراحتی می کند و حس می‌کند که محتویات معده اش را بالا خواهد آورد. استفراغ وقتی است که فردی محتویات معده اش را بالا می آورد. هم چنین ممکن است بیمار با این که معده اش خالی است شروع به عُق زدن کند.

این عوارض بیشتر در زمانی است که معده، رودۀ کوچک و بزرگ یا قسمتی از مغز تحت رادیوتراپی قرار بگیرند. احتمال بروز تهوع و استفراغ به مقدار پرتوی که فرد می گیرد، میزانی از بدن که تحت درمان است و این که آیا شیمی درمانی گرفته است، بستگی دارد. همچنین ممکن است تهوع و استفراغ 30 دقیقه تا چند ساعت بعد از درمان رادیوتراپی ایجاد شود و بیمار معمولاً روزهایی که رادیوتراپی نمی شود حال مساعدتری دارد.

راههای کنترل

- بهترین روش برای جلوگیری از استفراغ، پیشگیری از تهوع است. یکی از روش های آن خوردن و نوشیدن غذاهای کم/ بی ادویه و آسان هضم و نوشیدنی هایی که معده را تحریک نمی کنند است. این مواد شامل تُست‌ها، ژله ها و عصارۀ سیب است.

- تمدد اعصاب قبل از درمان: معمولاً اگر بیمار قبل از هر جلسه رادیوتراپی آرام باشد حال تهوع کمتری دارد. می توان با انجام فعالیت هایی که لذت بخش است مانند خواندن کتاب، گوش دادن به موزیک یا سایر سرگرمی ها وقت را گذراند.

- برنامۀ زمانی برای خوردن و نوشیدن: بعضی از افراد وقتی غذایشان را قبل از رادیوتراپی می خورند احساس بهتری دارند ولی گروهی دیگر این گونه نیستند. بهتر است هرکس برای خود بهترین زمان را برای خوردن و آشامیدن را بیابد. به عنوان مثال، ممکن است کسی 2-1 ساعت قبل از رادیوتراپی کمی اسنک و عصارۀ سیب بخورد. یا ممکن است او احساس بهتری داشته باشد اگر با شکم خالی رادیوتراپی شود که یعنی نباید 3-2 ساعت قبل از درمان چیزی بخورد.

- خوردن غذاهای کم حجم و اسنک: به جای خوردن 3 وعده غذایی پر حجم در روز، بهتر است 6-5 وعدۀ کم حجم یا اسنک میل کند. بیمار باید به آرامی غذا بخورد و عجله نکند.

- خوردن و نوشیدن غذاها و نوشیدنی های گرم یا ولرم ( نه داغ یا سرد) : قبل از خوردن و نوشیدن باید کمی صبر کند تا غذاها و نوشیدنی های داغ کمی خنک شوند و غذاها و نوشیدنی های سرد گرم شوند.

- با پزشک  خود صحبت کند: ممکن است پزشک رژیم غذایی خاصی را بره او توصیه کند یا برای او دارویی به منظور پیشگیری از ایجاد تهوع تجویز کند که بیمار باید آن را یک ساعت قبل از رادیوتراپی مصرف کند. همچنین بیمار می تواند در مورد طب سوزنی از پزشک  خود اطلاعاتی بگیرد که می تواند به کاهش و بهبود تهوع و استفراغ ناشی از درمان کمک کند.

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 08:59

اختلالات حنجره ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: رادیوتراپی به گردن یا قفسۀ سینه می تواند باعث التهاب یا زخم پوشش گلو شوند. فرد ممکن است وجود توده ای در گلو یا سوزشی در قفسۀ سینه یا گلوی خود را احساس کند. هم چنین ممکن است در بلع غذا دچار مشکل شود. چون رادیوتراپی نه تنها سلول های سرطانی را از بین می برد بلکه به سلول های سالم  حلق هم آسیب می زنند. خطر دچار شدن به ناراحتی های حلق به میزان رادیوتراپی که فرد گرفته است، آیا شیمی درمانی هم شده است یا خیر و آیا در حین رادیوتراپی الکل و دخانیات مصرف می کند یا خیر.

بیمار احتمالاً 3-2 هفته بعد از شروع رادیوتراپی متوجه تغییر در حنجره خود می شود. و معمولاً 6-4 هفته بعد از اتمام رادیوتراپی احساس می کند وضعیتش بهتر شده است. 

راه های کنترل و مراقبت

- در حین غذاخوردن بهتر است از مسائل زیر را رعایت کرد:

  • انتخاب غذاهایی که راحت بلعیده می شوند.
  • بریدن یا له کردن غذاها، تا راحت تر خورده شوند.
  • خوردن غذاهای مرطوب مانند حبوبات پخته شده، پوره سیب زمینی و خاگینه.
  • غذاهای نرم شده با آب گوشت، مرغ یا خورشت، ماست یا سایر مایعات.
  • نوشیدن مایعات خنک.
  • نوشیدن مایعات از طریق نی.
  • خوردن غذاهای ولرم یا غذاهایی که هم دمای اتاق هستند.

- خوردن غذاهای کم حجم و اسنک ها: شاید خوردن 5 وعده غذای کم حجم به جای 3 وعدۀ پر حجم در روز آسان تر و بهتر باشد.

-  انتخاب غذاها و نوشیدنی های پر کالری و پروتئین: وقتی بلع غذا دشوار باشد بیمار کمتر غذا می خورد و در نتیجه وزن از دست می دهد. حفظ وزن نرمال بدن در حین رادیوتراپی بسیار مهم است در نتیجه استفاده از نوشیدنی ها و خوردنی هایی که سررشار از کالری یا پروتئین هستند می تواند کمک کننده باشد. برای اطلاعات بیشتر به جدول غذاها و نوشیدنی های پر انرژی مراجعه شود.

- صاف نشستن و سر را کمی به جلو خم کردن هنگام غذا خوردن: این وضعیت (ایستاده یا نشسته) بهتر است 30دقیقه بعد از اتمام غذا حفظ شود.

- عدم استفاده از غذاهایی که باعث سوزش یا خراش گلو می شوند، مانند:

- خوردنی ها و نوشیدنی های داغ

غذاهای پر ادویه و تند

خوردنی ها و نوشیدنی هایی که اسید بالایی دارند مانند گوجه فرنگی و پرتقال

غذاهای ترد و برنده مانند چیپس ذرت یا سیب زمینی

تمام مشتقات تنباکو و دخانیات مانند سیگار، پیپ، سیگار برگ و تنباکوی جویدنی

نوشیدنی های حاوی الکل

-  صحبت با یک متخصص تغذیه : متخصص می تواند به حفظ وزن بیمار در حین درمان کمک کند. این کار شامل انتخاب خوردنی ها و نوشیدنی های سرشار از کالری و پروتئین و غذاهایی که راحت بلعیده می شوند است.

- صحبت با پزشک  خود: بیمار باید اگر متوجۀ تغییراتی در ناحیۀ گلوی خود ، احساس خفگی، اختلال بلع یا سرفه در حین خوردن یا نوشیدن شد آن را با پزشک یا پرستار خود درمیان بگذارد. هم چنین اگر دچار کاهش وزن شده است یا درد  دارد باید آن را اطلاع دهد. پزشک می تواند دارو/ها یی مانند آنتی اسید ها، ژل هایی که سطح گلو را می پوشانند و مسکن هایی را برای بهبود علائم تجویز کند .

- بیمار اگر دچار یک یا چند علامت زیر شد باید با پزشک خود در میان بگذارد:

    • اختلال بلع
    • احساس خفگی
  • سرفه حین خوردن یا نوشیدن
سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 08:57

خستگی ناشی از پرتو درمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: خستگی ناشی از رادیو تراپی می تواند کم یا شدید باشند. بسیاری از افراد خستگی را تلفیقی از ضعف ، کسالت، فرسودگی، سنگینی و آهستگی می دانند.

در بیشتر مواقع بیمار علت خستگی خود را نمی داند اما خستگی در حین پرتودرمانی می تواند به علل زیادی رخ دهد. از جمله:

- آنمی(کم خونی)

- نگرانی و اضطراب

- افسردگی

- عفونت

- کاهش  فعالیت

- بعضی داروها

خستگی هم چنین می تواند در نتیجه رادیوتراپی روزانه یا استرس ناشی از آن هم به وجود آید.

احساس خستگی به بعضی فاکتورها مانند سن، وضعیت سلامتی، میزان فعالیت و وضعیت بیمار قبل از انکه رادیوتراپی آغاز شود.

خستگی می تواند 6 هفته تا 12 ماه بعد از آخرین جلسه رادیوتراپی ادامه داشته باشد.گاهی بعضی افراد همواره احساس خستگی می کنند حتی وقتی رادیوتراپی تمام شده باشد ، انرژی که قبل از درمان داشته است، را ندارد.

به همین منظور بیمار بهتر است در طول پرتودرمانی کارهای زیر را انجام دهد:

-  هر شب حداقل 8 ساعت بخوابد: این مقدار شاید بیشتر از میزان خوابی باشد که بیمار قبل از رادیوتراپی نیاز داشته است. یک راه برای آن که او خواب بهتری داشته باشد این است که در طول روز فعال باشد، به عنوان مثال پیاده روی کند، یوگا انجام دهد یا دوچرخه سواری کند.

- زمانی را برای استراحت اختصاص دهد: شاید بیمار احتیاج داشته باشد در طول روز کمی بخوابد. بیشتر افراد می گویند که استراحتی به مدت 15-10 دقیقه خیلی کمک کننده است. اگر بیمار می خواهد بخوابد بهتر است کمتر از یک ساعت باشد.

- خیلی فعالیت نکند : شاید فرد نتواند با وجود خستگی که دارد همۀ کارهایی که می خواهد را انجام دهد. او باید فعال باشد ولی باید کارهای مهم تر را انجام دهد. به عنوان مثال او می تواند سرکار برود ولی دیگر نباید کارهای خانه را هم انجام دهد یا می تواند به تماشای فعالیت های کودکانش برود ولی دیگر برای صرف غذا بیرون نرود.

- تمرین و ورزش: بسیاری از افراد وقتی روزانه ورزش می کنند احساس بهتری دارند. بیمار می تواند روزانه 30-15 دقیقه پیاده روی کند، یا یوگا یا حرکات کششی انجام دهد. بهتر است او با پزشک خود دربارۀ میزان فعالیتی که می تواند در حین رادیوتراپی انجام دهد صحبت کند.

- برنامۀ کاری که برایش مناسب است را تنظیم کند: خستگی می تواند انرژی فرد برای کار کردن را تحت تأثیر قرار دهد. ممکن است فرد اگر در طول روز کار کند وضعیت خوبی داشته باشد ولی ممکن است نیاز باشد که کمتر کار کند مثلاً چند ساعت در روز یا چند روز در هفته کمتر کار کند. به همین دلیل بهتر است با رئیس خود درمورد روش هایی که می تواند در منزل کار کند و کمتر نیاز به رفت و آمد داشته باشد صحبت کند. بهتر است او در مورد مرخصی استعلاجی در طول رادیوتراپی هم فکر کند.

- تنظیم برنامۀ مناسب رادیوتراپی : شاید بهتر باشد که بیمار زمان رادیوتراپی را با برنامۀ کاری و برنامۀ خانواده اش تنظیم کند. به عنوان مثال صبح ها رادیوتراپی شود و بعد از ظهر سر کار برود.

- به دیگران اجازه دهد که به او کمک کنند: فرد می تواند از افراد خانواده یا دوستانش هم کمک بگیرد. خدمات خانه داری ، افراد خانواده و دوستان می تواند در کارهای پرزحمت خانه، کارهای اجرایی یا رانندگی برای رفت و آمد در جلسات رادیوتراپی کمک کنند. هم چنین آنها می توانند در پخت غذا برای میل کردن همان زمان یا منجمد کردن برای استفاده های بعدی کمک کنند.

- یادگیری از سایر افرادی که سرطان دارند : افرادی که مبتلا به سرطان هستند می توانند با به  اشتراک گذاشتن راه های خود برای کنترل خستگی به یکدیگر کمک کنند. یک راه ملاقات با سایر افراد سرطانی ملحق شدن به گروه هایی مشکل از افراد سرطانی یا از طریق اینترنت یا به صورت آنلاین است. بیمار می تواند برای اطلاعات بیشتر از پرستار یا پزشک خود کمک بگیرد.

- با پزشک  خود صحبت کند : اگر بیمار با خستگی خود نمی تواند کنار آید، پزشک برای او دارویی (محرک روانی Psychostimulants ) تجویز می کند که خستگی را کاهش، احساس خوبی به فرد می دهد و اشتها را افزایش می دهد. پزشک همچنین می تواند درمانی برای آنمی (کم خونی)، افسردگی و بی خوابی شبانه توصیه کند.

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 08:55

عفونت های ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: عفونتها يكي از عوارض شايع بعد از پرتو درماني هستند كه جهت جلوگيري از آن بايد تا حدامكان از مكانهاي پرازدحام و تماس با افرادي كه عفونتهاي مختلف من جمله عفونتهاي دستگاه تنفسي فوقاني دارند، پرهيز كرده و علائمي مثل تب ،گلودرد،تنگي نفس و تپش قلب را فورا به كادر درماني اطلاع دهيد.

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 08:51

اختلالات ادراری و مثانه ای ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: ناراحتی های مثانه و ادراری زمانی که پروستات یا مثانۀ فرد رادیوتراپی می شود اتفاق می افتد. رادیوتراپی می تواند در عین از بین بردن سلول های سرطانی، به سلول های سالم مثانه آسیب بزند و در نتیجه باعث التهاب، زخم و عفونت شود. این ناراحتی ها معمولاً 5-3 هفته بعد از شروع رادیوتراپی شروع می شود و بیشتر مشکلات 8-2 هفته بعد از اتمام درمان برطرف می شوند.

از جمله این عوارض می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- درد یا سوزش وقتی فرد می خواهد ادرار کند یا بعد از خالی شدن مثانه

- مشکل در شروع ادرار

- مشکل در خالی کردن مثانه

- نیاز فوری و آنی به ادرار کردن

- سیستیت ، تورم (التهاب) در سیستم ادراری

- بی اختیاری ادرار ، وقتی فرد نمی تواند ریزش ادرار از مثانه را کنترل کند خصوصاً هنگام سرفه یا عطسه

- نیاز متناوب به بیدار شدن برای ادرار کردن

- خون در ادرار

- اسپاسم مثانه، که انقباضات دردناک عضلات مثانه هستند.

راه های کنترل و مراقبت

- نوشیدن مایعات زیاد: یعنی بیمار باید 8-6 فنجان/ لیوان مایع در روز بنوشد. نوشیدن مایعات به اندازۀ کافی باعث می شود ادرار ظاهری شفاف و به رنگ زرد روشن داشته باشد.

- اجتناب از قهوه، چای سیاه، الکل، ادویه جات و تمام مشتقات تنباکو و دخانیات.

- صحبت با پزشک: اگر بیمار دچار مشکلات یا تغییرات ادراری شده باشد، پزشک برای بررسی عفونت دستور به انجام آزمایش ادرار می دهد. یا اگر دچار بی اختیاری شده باشد، پزشک او را به یک فیزیوتراپیست ارجاع می دهد تا وضعیت او را بررسی کند. فیزیوتراپیست به او تمریناتی می آموزد تا بهتر بتواند ادرار خود را کنترل کند.

- داروها : ممکن است اگر مشکلات ایجاد شده در نتیجۀ عفونت باشند پزشک برای فرد آنتی بیوتیک تجویز کند. سایر داروها می تواند به ادرار کردن، کاهش سوزش یا درد و بهبود اسپاسم مثانه کمک کند.

سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 08:49

عرضه اِدِم لنفاوی ناشی از پرتودرمانی

نوشته شده توسط

کلینیک امید تهران: ادم لنفاوی یا ورم دست و پا که در نتیجۀ افزایش مایع لنفاوی ایجاد می شود. ادم لنفاوی وقتی گره های لنفاوی در طی جراحی برداشته شده یا بر اثر رادیوتراپی آسیب دیده باشند ایجاد می شود. اگر بیمار متوجه ایجاد ورم در دست یا پا در ناحیه ای که رادیوتراپی شده است، شد باید آن را به پزشک  خود اطلاع دهد.

راه های کنترل و مراقبت:
-  مراجعه به پزشک : فرد باید از پزشک خود احتمال دچار شدن به اِدِم لنفاوی و راه های جلوگیری از آن را سؤال کند. پزشک  ممکن است تمرین ها، داروها، یا استفاده از باندهای نواری و کشی را توصیه کند. گاهی بهتر است بیمار به فیزیوتراپیست نیز مراجعه کند.
- فعال بودن: ورزش و تمرین از بروز اِدِم لنفاوی جلوگیری می کند و آن را درمان می کند. بیمار باید از پزشک، یا فیزیوتراپیست خود در مورد فعالیت هایی که بهتر است انجام دهد را بپرسد.
-  مراقبت از دست یا پا:
استفاده روزانه از لوسیون و کرم های پوست.
پیش گیری از آفتاب سوختگی. اگر فرد مجبور است به هر دلیلی در معرض آفتاب قرار گیرد باید از لباس های آستین بلند، شلوار و ضد آفتاب با  30SPF یا بیشتر استفاده کند.
پوشیدن دستکش هنگام باغبانی یا آشپزی.
 صاف کوتاه کردن ناخن های پا، سوهان زدن ناخن های دست، قطع نکردن پوست های سفت دور ناخن.
پاکیزه نگه داشتن پاها و پوشیدن جوراب های نخی و خشک.
پاک کردن بریدگی ها با آب و صابون و بعد از آن استفاده از پماد های ضد عفونی کننده.
دوری کردن از اجسام بسیار سرد یا گرم مانند کمپرس یخ یا کیسۀ آب گرم
  فشار نیاوردن به دست یا پا. به عنوان مثال بیمار نباید هنگام نشستن پاهایش را روی هم بیندازد یا کیف پول خود را در طرفی که رادیوتراپی داشته است بگذارد.
پوشیدن لباس های آزاد که یقه های چسبان یا کمر بند ندارند.
- توجه به علائم اولیه اِدِم لنفاوی

در صورت مشاهدۀ یک یا چند تا علائم زیر بیمار باید با پزشک  خود تماس بگیرد:
درد یا احساس سنگینی در دست یا پا
احساس تنگی و فشار در دست یا پا
سختی در پوشیدن کفش ها یا انگشتر
ضعف دست یا پا
قرمزی، تورم یا سایر علائم عفونت.