بانک جامع اطلاعات سرطان

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /home/tehrancanc/public_html/plugins/content/article3/article3.php on line 9
سه شنبه, 05 آبان 1394 ساعت 09:00

تهوع و استفراغ ناشی از پرتودرمانی

کلینیک امید تهران: رادیوتراپی می تواند باعث تهوع و استفراغ یا هر دو شود. تهوع وقتی است که بیمار در معده خود احساس ناراحتی می کند و حس می‌کند که محتویات معده اش را بالا خواهد آورد. استفراغ وقتی است که فردی محتویات معده اش را بالا می آورد. هم چنین ممکن است بیمار با این که معده اش خالی است شروع به عُق زدن کند.

این عوارض بیشتر در زمانی است که معده، رودۀ کوچک و بزرگ یا قسمتی از مغز تحت رادیوتراپی قرار بگیرند. احتمال بروز تهوع و استفراغ به مقدار پرتوی که فرد می گیرد، میزانی از بدن که تحت درمان است و این که آیا شیمی درمانی گرفته است، بستگی دارد. همچنین ممکن است تهوع و استفراغ 30 دقیقه تا چند ساعت بعد از درمان رادیوتراپی ایجاد شود و بیمار معمولاً روزهایی که رادیوتراپی نمی شود حال مساعدتری دارد.

راههای کنترل

- بهترین روش برای جلوگیری از استفراغ، پیشگیری از تهوع است. یکی از روش های آن خوردن و نوشیدن غذاهای کم/ بی ادویه و آسان هضم و نوشیدنی هایی که معده را تحریک نمی کنند است. این مواد شامل تُست‌ها، ژله ها و عصارۀ سیب است.

- تمدد اعصاب قبل از درمان: معمولاً اگر بیمار قبل از هر جلسه رادیوتراپی آرام باشد حال تهوع کمتری دارد. می توان با انجام فعالیت هایی که لذت بخش است مانند خواندن کتاب، گوش دادن به موزیک یا سایر سرگرمی ها وقت را گذراند.

- برنامۀ زمانی برای خوردن و نوشیدن: بعضی از افراد وقتی غذایشان را قبل از رادیوتراپی می خورند احساس بهتری دارند ولی گروهی دیگر این گونه نیستند. بهتر است هرکس برای خود بهترین زمان را برای خوردن و آشامیدن را بیابد. به عنوان مثال، ممکن است کسی 2-1 ساعت قبل از رادیوتراپی کمی اسنک و عصارۀ سیب بخورد. یا ممکن است او احساس بهتری داشته باشد اگر با شکم خالی رادیوتراپی شود که یعنی نباید 3-2 ساعت قبل از درمان چیزی بخورد.

- خوردن غذاهای کم حجم و اسنک: به جای خوردن 3 وعده غذایی پر حجم در روز، بهتر است 6-5 وعدۀ کم حجم یا اسنک میل کند. بیمار باید به آرامی غذا بخورد و عجله نکند.

- خوردن و نوشیدن غذاها و نوشیدنی های گرم یا ولرم ( نه داغ یا سرد) : قبل از خوردن و نوشیدن باید کمی صبر کند تا غذاها و نوشیدنی های داغ کمی خنک شوند و غذاها و نوشیدنی های سرد گرم شوند.

- با پزشک  خود صحبت کند: ممکن است پزشک رژیم غذایی خاصی را بره او توصیه کند یا برای او دارویی به منظور پیشگیری از ایجاد تهوع تجویز کند که بیمار باید آن را یک ساعت قبل از رادیوتراپی مصرف کند. همچنین بیمار می تواند در مورد طب سوزنی از پزشک  خود اطلاعاتی بگیرد که می تواند به کاهش و بهبود تهوع و استفراغ ناشی از درمان کمک کند.

یکشنبه, 03 آبان 1394 ساعت 21:38

استفراغ

کلینیک امید تهران:  ممكن است استفراغ به دنبال تهوع به علت درمان سرطان، غذاي معطر، گاز معده يا روده و حركت اتفاق بيفتد. گاهي شرايط خاص محيطي مانند حضور در بيمارستان موجب بروز استفراغ مي‌شود. مانند تهوع، عده‌اي از بيماران دقيقاً بعد درمان دچار استفراغ مي‌شوند اما عده‌اي ديگر تا چند روز بعد درمان هم به اين حالت دچار نمي‌شوند. چنانچه استفراغ شديد باشد و يا بيش از دو روز طول بكشد با پزشك خود تماس بگيريد تا با داروهاي ضد تهوع لازم به شما كمك كند.
خيلي از اوقات اگر شما تهوع را كنترل كنيد از استفراغ هم پيشگيري نموده‌ايد به هر دو صورت شما از هردو جلوگيري كرده‌ايد. ورزش‌هايي مانند يوگا و مديتيشن مي‌توانند به شما كمك كنند. اين ورزش‌ها معمولاً موجب تنفس عميق ريتميك و ايجاد تمركز در شما مي‌شوند كه در هر مكاني هم امكان‌پذير است.
 در صورت بروز استفراغ با رعايت توصيه‌هاي زير از تكرار آن جلوگيري كنيد:
1- تا هنگامي كه استفراغ كنترل نشده است ، هيچ غذايي نخوريد و هيچ مايعي ننوشيد.
2- به هنگام كنترل استفراغ، مايعات سبك مانند آب يا آب گوشت به ميزان اندك بنوشيد.
نحوه نوشيدن به اين صورت است ابتدا هر 10 دقيقه يك قاشق چاي خوري، به تدريج هر 20 دقيقه يك قاشق غذاخوري و در نهايت هر 30 دقيقه دو قاشق غذاخوري. براي رسيدن به اين ميزان اين برنامه بايد به تدريج اجرا شود.
3- هنگامي كه قادر به تحمل مايعات سبك بوديد، از غذاهاي مايع يا رژيم غذايي نرم استفاده كنيد غذاها را به ميزان كم و به دفعات زياد بخوريد تا امكان هضم غذا وجود داشته باشد. هنگامي كه كنترل كامل صورت گرفت و وضعيت مناسب شد به رژيم غذايي معمولي برگرديد. در صورتي كه هضم شير براي شما مشكل است از رژيم غذايي نرم به جاي رژيم غذايي مايعات پرانرژي استفاده كنيد.

 

نوع

مثال

سوپ ها

آب گوشت، مرغ یا سبزیجات

نوشیدنی ها

نوشیدنی های گازدار که گاز آن ها رفته است عصارۀ انگور یا زغال اخته نوشیدنی هایی با عصارۀ میوه پانچ میوه نوشیدنی های انرژی زا چای آب

غذاهای اصلی وسایر مواد غذایی

مرغ کبابی یا تنوری شدۀ بدون پوست شیربرنج کورن فلکس و صبحانه های فوری رشته های سوپی (نودل) سیب زمینی (آب پز بدون پوست) چوب شور بیسکوییت ها بیسکوییت های نمکی برنج سفید نان سفید

شیرینی ها

کیک اسفنجی کنسرو میوه ها مثل سیب، هلو و گلابی ژله ها و دسرهای ژلاتینی شربت ها ماست (ساده یا وانیلی)


نوع

شامل...

سوپ ها

آب گوشت یا مرغ

نوشیدنی ها

نوشیدنی های گازدار عصارۀ انگور یا زغال اخته نوشیدنی هایی با عصارۀ میوه پانچ میوه نوشیدنی های انرژی زا چای آب

غذاهای اصلی و اسنک ها

سیب زمینی آب پز مرغ کبابی یا تنوری شدۀ بدون پوست بیسکوییت ها کرم گندم رشته های سوپ بلغور چوب شور و بیسکوییت های نمکی برنج نان تست

شیرینی ها

کیک اسفنجی کنسرو هلو ژله شربت ها ماست

 

منتشرشده در تغذیه در پرتودرمانی

کلینیک امید تهران: تهوع به معنی ناراحتی یا مشکل در شکم و استفراغ به معنای بالا آوردن محتویات درون معده است.
تهوع حتی ممکن است بدون فکر کردن به غذا ایجاد شود. استفراغ حتی بدون مصرف غذا و بدون وجود تهوع نیز ممکن اتفاق بیافتد. تهوع و استفراغ می‌‌‌تواند ناشی از مصرف غذای نامطبوع، وجود باکتری در غذا، عفونت‌‌‌ها یا ناشی از عوارض شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی سرطان باشد. با این‌حال بسیاری از بیماران که تحت این درمان‌ها قرار دارند، هیچ‌گاه دچار تهوع و استفراغ نمی‌‌‌شوند.
بعضی‌‌‌ها حتی با فکر کردن دربارۀ نوبت بعدی درمان دچار تهوع و استفراغ می‌‌‌شوند. سرطان به خودی خود نیز موجب تهوع و استفراغ می‌‌‌گردد.
استفراغ مکرر می‌‌‌تواند خطرناک باشد. زیرا می‌‌‌تواند منجر به کم‌آبی بدن شود. (به بخش مایعات و کم‌آبی مراجعه کنید.)
این حالت ممکن باعث خفگی یا ورود غذا یا مایعات به ریه‌‌‌ها شود. در رابطه با تهوع و استفراغ و علل ایجاد آن با پزشک خود مشورت کنید.
دنبال چه باشید.
• تغییر در عادت غذایی
• بوی بد دهان
• ترشحات زرد یا سبز بدبو روی بالش یک ملحفه‌‌‌ها
• احساس سنگینی یا ناراحتی معده
• افزایش بزاق یا تعریق قبل از استفراغ

مراقبین چه کارهایی می‌‌‌توانند انجام دهند:
• غذا را در مواقعی که بیمار تهوع ندارد طبخ کنید، هود آشپزخانه را هنگام آشپزی جهت کاهش بوی غذا روشن کنید.
• درب ظرف‌هاي غذا را بپوشانید.
• از قاشق و چنگال پلاستیکی استفاده کنید.
• اگر بیمار دچار استفراغ می‌‌‌شود. وی را در زمان‌هاي خاصی از روز وزن کنید تا اگر دچار کم‌آبی شود متوجه شوید دربارۀ دارو‌هاي ضد استفراغ با پزشک صحبت کنید.
• مراقب بیمار از نظر سرگیجه، ضعف و گیجی باشید.
• به بیمار کمک کنید تا دچار کم آبی و یبوست نشود. هر کدام از اینها می‌‌‌تواند حالت تهوع را بدتر کند.
در صورت بروز موارد زیر با پزشک تماس بگیرید:
• در صورتی‌که بعضی از موارد استفراغ وارد ریه شده باشد.
• استفراغ بیش از 3 بار در ساعت برای 3 ساعت یا بیش‌تر
• استفراغ خونی یا استفراغ مواد قهوه‌‌‌ای پررنگ
• عدم توانایی در نوشیدن 4 لیوان نوشیدنی یا نوشیدنی یخ زده یا عدم توانایی در خوردن غذا برای بیش‌تر از 2 روز
• عدم توانایی در مصرف داروهای تجویز شده.
• بروز ضعف، سرگیجه یا منگی
• کاهش وزن بیش از 1 کیلوگرم طی 2-1 روز (که به معنی از دست دادن مقدار زیادی آب است.)
کاهش ادرار و ادرار زرد پر رنگ